Jakość powietrza
Stopień jakości powietrza Dobra
Legenda
  Bardzo dobra
  Dobra
  Umiarkowana
  Brak danych
  Dostateczna
  Zła
  Bardzo zła
tabelka scrollowana
Czujniki GIOŚ NO2 CO O3 SO2
ul. Sienkiewicza   27.49   729.22   4.28   5.61
- - - - PM2.5 PM10 - - - - - - - -
ul. Sienkiewicza   -   23.39
Czujniki o mniejszej dokładności:
Kamieniec   39.31   54.07
Józefa Piłsudskiego   18.82   24.03
Tytusa Chałubińskiego   17.43   21.99
Zofii i Witolda Paryskich   25.3   36.02
Kuźnice   11.36   14.19
Szkoła Podstawowa w Kościelisku   9.52   11.22
Wszystkie odczyty podawane są w µg/m3
Partner: airly
Wt. 06.12 10:00
Deszczowo
3° / -3° słabe opady deszczu
Śr. 13:00
Zachmurzenie
-0°
Czw. 13:00
Zachmurzenie
Pt. 13:00
Śnieg
Sob. 13:00
Śnieg
Nd. 07:00
Deszczowo
Zdjęcie promujące Zakopane

Adam Chmielowski (św. brat Albert) urodził się 20 sierpnia 1845 r. w Igołomii, zmarł 25 grudnia 1916 r. w Krakowie. Pierwotnie pochowano go na Cmentarzu Rakowickim, ale w 1949 r. przeniesiono jego prochy do krypty kościoła Karmelitów Bosych przy ul. Rakowickiej.

W 1863 r. uczestniczył w Powstaniu Styczniowym, gdzie stracił nogę. Był również malarzem (studia w Monachium 1869–1874) oraz założycielem podwójnego zgromadzenia tercjarzy (albertynów) i tercjarek (albertynek) św. Franciszka.

DZIECIŃSTWO I POWSTAŃCZA MŁODOŚĆ

Początkowo kształcił się w petersburskiej szkole kadetów, następnie w Warszawie ukończył sześć klas, a ostatecznie trafił do Instytutu Rolniczego w Puławach, gdzie zastało go powstanie styczniowe. W wyniku walk powstańczych dostał się do austriackiego więzienia w Ołomuńcu, skąd zbiegł. W trakcie przewożenia rozkazu w bitwie pod Trojczyną został ugodzony w nogę odłamkiem granatu, co skończyło się amputacją powyżej kolana.

MALARSTWO

W 1865 r. rozpoczął naukę w warszawskiej Szkole rysunków. Wkrótce jednak wyjechał do Gandawy i Paryża. W 1869 r. dzięki poparciu Lucjana Siemieńskiego otrzymał stypendium Dzieduszyckich i zyskał możliwość wyjazdu do Monachium. W latach, gdy uprawiał malarstwo, przyjaźnił się m.in. ze Stanisławem Witkiewiczem (mieli w Warszawie wspólną pracownię), Heleną Modrzejewską, Henrykiem Sienkiewiczem, Józefem Chełmońskim, Maksymilianem Gierymskim. Gdy Modrzejewska i Sienkiewicz wyjechali do Stanów Zjednoczonych, on udał się na swą ostatnią wyprawę artystyczną. Celem podróży była Wenecja. W roku 1879 przeniósł się z Warszawy do Lwowa (gdzie zaprzyjaźnił się z Leonem Wyczółkowskim). To właśnie tam powstał słynny obraz Ecce Homo.

ŻYCIE ZAKONNE

W 1880 r. wstąpił do nowicjatu oo. jezuitów w Starej Wsi, z którego jednak niedługo wystąpił. W roku 1884 przyjechał do Krakowa i w jednopokojowym mieszkaniu przy ul. Basztowej zorganizował sobie zarówno pracownię, jak i przytułek dla bezdomnych. W 1888 r. został zakonnikiem, przyjął imię zakonne Albert i założył w Krakowie zakon albertynów, a w roku 1891 zakon albertynek. Celem obydwu zgromadzeń jest opieka nad bezdomnymi i chorymi. W 1898 r., z pomocą Władysława Zamoyskiego, zbudował z albertynami pustelnię przy drodze z Kuźnic na Kalatówki i od tego czasu bywał często w Zakopanem, gdzie stał się postacią znaną i ogólnie szanowaną. Przyjaźnił się tu nadal z Witkiewiczem, a ponadto z hr. Władysławem Zamoyskim, Karolem Potkańskim, ks. Tadeuszem Kruszyńskim i in. osobami, z którymi spotykał się w "Chacie" Marii Dembowskiej. W 1902 r. brat Albert wraz z albertynami przeniósł się z pustelni koło Kalatówek (przekazanej albertynkom) do nowej pustelni, wybudowanej wyżej na stokach Krokwi (na tzw. Śpiącej Górce ) i tam przebywał (od roku 1908 w osobnym domku przy pustelni albertynek), zasadniczo jednak mieszkał w Krakowie, gdzie opiekował się biednymi.

PIŚMIENNICTWO

Pisma Adama Chmielowskiego (Brata Alberta) wydano jako t. 21 rocznika "Nasza Przeszłość" (1965); w znacznej części są to jego listy.

PAMIĄTKI

Brat Albert posłużył za prototyp postaci przełożonego zakonników w powieści Nawracanie Judasza Stefana Żeromskiego, napisanej w Zakopanem w 1913 r. Jest główną postacią w dramacie Karola Wojtyły Brat naszego Boga (1979).

Upamiętniono brata Alberta tablicami w Krakowie i Mełchowie (gdzie w Powstaniu Styczniowym został ciężko ranny), nazwami ulic w kilku miastach, nazwą Droga Brata Alberta (z Kuźnic na Kalatówki) oraz na polskich znaczkach pocztowych. W Krakowie od 1963 r. istnieje Muzeum Brata Alberta (ul. Krakowska 43), a przy pustelni albertynek koło Kalatówek, w osobnym drewnianym budyneczku jest zachowana cela brata Alberta oraz muzeum poświęcone jego osobie. Od 1997 r. Fundacja im. Brata Alberta przyznaje Medal św. Brata Alberta osobom szczególnie zaangażowanym w pomoc niepełnosprawnym. Od roku 1975 jest ponadto przyznawana Nagroda św. Brata Alberta, której fundatorami są Unia Chrześcijańsko-Społeczna (do końca 1988 r. nosiła nazwę Chrześcijańskie Stowarzyszenie Społeczne) i Ars Christiana.

22 czerwca 1983 r. w czasie uroczystości w Krakowie papież Jan Paweł II (Karol Wojtyła) dokonał beatyfikacji brata Alberta, a 12 listopada 1989 r. w Rzymie nastąpiła kanonizacja: tenże papież ogłosił brata Alberta świętym.

Oprac. Agnieszka Jurczyńska-Kłosok na podstawie:

K. Michalski, F. Kopera Chmielowski Adam Hilary Bernard czyli brat Albert [w:] Polski słownik biograficzny, pod red. W. Konopczyńskiego, t. III, Kraków 1937, s. 338–340.

Z. Radwańska-Paryska i W. H. Paryski Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 2004, s. 142–143.