Aktualności z Czerwonego Dworu

Z ogromną radością informujemy, że Centrum Kultury Rodzimej Czerwony Dwór zostało uhonorowane Brązowym Medalem Polonia Minor – prestiżowym wyróżnieniem przyznawanym przez Samorząd Województwa Małopolskiego. Odznaczenie zostało wręczone podczas Dni Zakopanego, w trakcie wernisażu wystawy rzeźb Stanisława Cukra „Pomiędzy”, przez Radnego Sejmiku Województwa Małopolskiego Jana Piczurę, działającego w imieniu Marszałka Województwa Małopolskiego Łukasza Smółki oraz Przewodniczącego Sejmiku Województwa Małopolskiego Jana Dudy. Wyróżnienie przyznano za szczególne zaangażowanie w pielęgnowanie i kultywowanie ludowej tradycji oraz promowanie dziedzictwa kulturowego Małopolski. Serdecznie dziękujemy Samorządowi Województwa Małopolskiego za docenienie naszej działalności. To dla nas nie tylko zaszczyt, ale także inspiracja do dalszej pracy na rzecz kultury rodzimej. Wyrazy wdzięczności kierujemy również do wszystkich osób związanych z Centrum Kultury Rodzimej Czerwony Dwór – pracowników, współpracowników, twórców ludowych, artystów, regionalistów, partnerów oraz uczestników naszych wydarzeń. To dzięki Państwa zaangażowaniu, pasji i życzliwości możemy wspólnie chronić, rozwijać i promować dziedzictwo kulturowe naszego regionu.

W sobotę 6 czerwca 2026 Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór stało się miejscem niezwykłego spotkania ze sztuką podczas wernisażu wystawy „Pomiędzy. Stanisław Cukier. Rzeźba.” Wydarzenie zgromadziło wielu mieszkańców, artystów, przedstawicieli instytucji kultury, środowiska akademickiego oraz miłośników twórczości jednego z najwybitniejszych współczesnych polskich rzeźbiarzy, a zarazem obywatela miasta Zakopane – Stanisława Cukra. To był szczególny moment dla Zakopanego, ponieważ po raz pierwszy w rodzinnym mieście zaprezentowano tak obszerną indywidualną wystawę twórczości Stanisława Cukra. Wieczór pełen rozmów, wzruszeń i refleksji pokazał, jak ważne miejsce w życiu miasta zajmuje kultura oraz spotkania wokół sztuki. Gości przywitała koordynator Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór Małgorzata Wonuczka-Wnuk, podkreślając, że organizacja tej wystawy była efektem wieloletnich starań oraz marzeniem, które udało się zrealizować po latach. W wydarzeniu uczestniczyli m.in. artysta Stanisław Cukier wraz z żoną Marią Cukier, radny Województwa Małopolskiego Jan Piczura, Naczelnik Wydziału Kultury Joanna Staszak, radni miasta Zakopane prof. Jerzy Jędrysiak oraz Karol Konarski, Dyrektor Zakopiańskiego Centrum Kultury Maciej Szostak, Dyrektor Miejskiej Galerii Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego w Zakopanem w Zakopanem Anna Schumacher, Dyrektor Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem Michał Murzyn, Dyrektor PLSP im. A. Kenara w Zakopanem w Zakopanem Marek Król- Józaga, prof. Jerzy Stelmach wraz z małżonką, prof. Adam Brincken wraz z małżonką, prof. Janusz Smaza, artyści, pedagodzy oraz liczni miłośnicy sztuki. Szczególnie poruszające było wystąpienie kurator wystawy Anny Król, która mówiła o uniwersalnym wymiarze twórczości Stanisława Cukra oraz o tym, że jego rzeźby opowiadają o człowieku, emocjach i relacjach „pomiędzy”. Podczas uroczystości radny Jan Piczura wręczył również zespołowi Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór Brązowy Medal „Polonia Minor”, przyznany przez Samorząd Województwa Małopolskiego za działalność na rzecz ochrony i promocji kultury regionalnej podpisany przez Łukasza Smółkę - Marszałka Województwa Małopolskiego.

  Czerwcowy Wieczór w Czerwonym Dworze zatytułowany „Władza i kultura po II wojnie światowej w Zakopanem” poprowadziła dr Alicja Tatarczuch- Maciata, znana zakopiańska lekarka, właścicielka Galerii Wojciecha Flecka w Zakopanem. Przedstawiła stosunkowo mało znane fakty z powojennego życia naszego miasta. Omówiła postać Kazimierza Bergera-Jankowskiego, pierwszego burmistrza w powojennej rzeczywistości Zakopanego (1 kwietnia 1946-2 lipca 1948). Druga część prelekcji poświęcona została życiu artystycznemu w Zakopanem w latach pięćdziesiątych XX wieku, a w szczególności artyście malarzowi Wojciechowi Fleckowi, dyrektorowi zakopiańskiej delegatury Biura Wystaw Artystycznych. Nie zabrakło też opowieści o Jerzym Waldorffie – współtwórcy Muzeum im. Karola Szymanowskiego w Atmie, czy Andrzeju Panufniku – kompozytorze i dyrygencie, zmuszonym do emigracji z Polski. Wieczór zakończyła prezentacja filmu na temat twórczości Wojciecha Flecka oraz galerii znajdującej się na Chłabówce w Zakopanem. Kazimierz Berger- Jankowski (1884-1949) Od 1901 r. należał do PPS ps. „Goliat”. Zajmował się kolportażem nielegalnych wydawnictw. W 1905 r. wszedł w skład Komitetu Rewolucyjnego w Sosnowcu. W 1907 r., wobec groźby aresztowania, zbiegł do Galicji i zamieszkał w Zakopanem.Tam był współzałożycielem PPS oraz biblioteki Tow. Uniwersytetów Robotniczych. Pracował zawodowo jako buchalter w tartaku na Zwierzyńcu. Od 13 grudnia 1912 r. członek Zw. Strzeleckiego w Zakopanem; ukończył kurs podoficerski. Został instruktorem w Poroninie i Rabie Wyżnej. W czasie I wojny światowej 5 sierpnia 1914 r. wyruszył z oddziałem Zw,. Strzeleckiego do Zatora, a stamtąd do Krzeszowic. Służył w oddziale J. Piłsudskiego i Legionach Polskich ps. „Jankowski”. W Kielcach przydzielony do baonu rekruckiego 1 pp LP, był dowódcą komp. Następnie dowodził plut. 4 komp. I baonu 1 pp LP. W listopadzie skierowany do prac werbunkowych w Sosnowcu, był przydzielony do komendy etapu pułku. Wobec choroby płuc wysłany do Jabłonkowa, gdzie 9 grudnia wojskowa komenda lekarska skierowała go na leczenie do Zakopanego. Przydzielony do tamtejszej komendy placu. 15 lutego 1915 r. w stopniu plut. zwolniony z Legionów. W okresie rozkładu Austro-Węgier 1 listopada 1918 r. jako przedstawiciel lewicy wszedł w skład Rady Narodowej w Zakopanem. W niepodległej Polsce mieszkał w Zakopanem. Pracował jako urzędnik prywatny. Prowadził pensjonat w swojej willi „Zamieć” przy ul. Jagiellońskiej. Członek-założyciel i aktywista oddziału Zw. Legionistów Polskich w Zakopanem. W latach 30. przewodniczący PPS w Zakopanem. Z ramienia partii w 1934 r. wybrany do.tamtejszej Rady Miejskiej. Odznaczony Medalem Niepodległości    Tekst: Małgorzata Wnuk Zdjęcia: Maciej Jonek

Bartuś Obrochta to postać obrosła już dziś legendą, może nawet mitem. Zakopiański przewodnik, muzykant, polowac i gawędziarz, a także obrońca tatrzańskiej przyrody na stałe wpisał się w historię i literaturę związaną z naszym regionem. Majowy Wieczór w Czerwonym Dworze poświęcony był tej barwnej postaci, której 100. rocznica śmierci przypadła 1 maja. Wieczór poprowadził zaprzyjaźniony z rodziną Obrochtów Adam Kitkowski. Przywołał on wiele faktów z życia legendarnego Bartusia – tych powszechnie znanych i tych wydobytych z rozlicznych archiwów. Podczas Wieczoru grała muzyka z prymistą Bartłomiejem Obrochtą - praprawnukiem, który przywołał nuty ojca, dziadka i pradziadka. Zaśpiewały dziewczęta z rodziny Obrochtów oraz zespołu im. Bartusia Obrochty. Niespodziankę stanowiło też wykonanie przez Annę Lassak pieśni Karola Szymanowskiego z towarzyszeniem akompaniamentu Maryny Rudyk. Bartuś Obrochta był bowiem zaprzyjaźniony z Karolem Szymanowskim. W wieczorze wzięła udział przedstawiciel Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ewa Kowalewska. Po zakończeniu oficjalnej części spotkania trwały jeszcze długo rozmowy kuluarowe. Rok Bartusia Obrochty zbiega się bowiem z reaktywacją słynnego zespołu im. Bartusia Obrochty.    Tekst: Małgorzata Wnuk Zdjęcia: Maciej Jonek

Kwietniowy wieczór w Czerwonym Dworze miał w sobie coś z dobrego szkolnego spotkania po latach — trochę nostalgii, trochę śmiechu i sporo zwykłych, ludzkich rozmów. Już od wejścia było wiadomo, że to nie będzie „typowa akademia ku czci”. Raczej spotkanie ludzi, których coś łączy — w tym przypadku 150 lat Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem. Centralnym punktem wieczoru była rozpoczęta szkolnym dzwonkiem prelekcja Joanny Wajs-Buczyńskiej, która w niezwykle interesujący sposób przybliżyła historię zakopiańskiej „Budowlanki”. Opowiadała o początkach szkoły, jej rozwoju w różnych okresach historycznych oraz o ludziach, którzy tworzyli jej tożsamość. Szczególną uwagę poświęciła roli szkoły w kształtowaniu lokalnej architektury i tradycji budowlanych Podhala. Prezentacja wzbogacona była archiwalnymi materiałami przygotowanymi przez Andrzeja Gewonta. Wydarzenie zgromadziło wielu gości, absolwentów, uczniów oraz sympatyków szkoły. Wieczór zaszczycili swoją obecnością m.in. ks. Infułat Stanisław Olszówka, Wicestarosta Tatrzański Wawrzyniec Bystrzycki, Zastępca Przewodniczącej Rady Powiatu Tatrzańskiego - Marta Nędza-Kubiniec, Marek Król-Józaga-Dyrektor PLSP im. A. Kenara w Zakopanem oraz nauczyciele Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem p. Dyrektor Małgorzatą Mierczak na czele. Jeszcze długo po części oficjalnej kuluary żyły własnym życiem – pełne anegdot, wspomnień i świętowania jubileuszu 150-lecia istnienia szkoły.    Tekst: Krzysztof Dembowski Zdjęcia: Paweł Murzyn

27 marca 2026 r. w Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór w Zakopanem odbyło się uroczyste otwarcie wystawy „Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji”. Wydarzenie zgromadziło licznych gości – mieszkańców, miłośników sztuki oraz rodzinę i przyjaciół artysty. Szczególny charakter spotkaniu nadała obecność trzech córek Zdzisława Walczaka, a także wnuków i prawnuków. Wernisaż otworzyła p. Małgorzata Wonuczka-Wnuk, koordynatorka Centrum Kultury Rodzimej, witając wszystkich przybyłych. Wśród zaproszonych gości obecna była Naczelnik Wydziału Kultury i Komunikacji Społecznej Miasta Zakopane, p. Joanna Staszak, która zabrała głos w imieniu Burmistrza Miasta Zakopane p. Łukasza Filipowicza, p. Maria Mateja-Torbiarz, była naczelnik wydziału kultury oraz p. Marta Nędza-Kubiniec wiceprzewodnicząca rady powiatu tatrzańskiego i wiceprezesa Związku Podhalan Oddział Zakopane. Ważnym punktem programu były wspomnienia córki artysty, Marty Stasiowskiej, która przybliżyła zebranym postać ojca – nie tylko jako twórcy, ale także człowieka pełnego pasji, wrażliwości i głębokiego przywiązania do rodzinnych stron. Wprowadzenie do wystawy oraz przemowę towarzyszącą publikacji albumu poświęconego artyście wygłosiła Anna Buńda- Dorula. Tegoroczna wystawa ma szczególne znaczenie – przypada bowiem 100. rocznica urodzin Zdzisława Walczaka, wybitnego kronikarza kultury Podhala oraz 25. rocznica Jego śmierci. Zdzisław Walczak, urodzony w Zakopanem, był artystą samoukiem – malarzem na szkle, snycerzem, muzykantem i gawędziarzem. Jego twórczość stanowi wyjątkowe świadectwo kultury Podhala. W swoich pracach przedstawiał zarówno sceny rodzajowe i religijne, jak i rozbudowane kompozycje historyczne, odnoszące się do dziejów Polski. Tworzył obrazy będące swoistymi kronikami – łączącymi wątki narodowe, religijne i lokalne. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje dokumentacja zanikającego krajobrazu kulturowego regionu – starych chałup, kapliczek oraz pasterskich szałasów. Walczak był również aktywnym kronikarzem życia społecznego – przez lata dokumentował spotkania Związku Podhalan, tworząc unikalne zapisy wzbogacone rysunkami i karykaturami. Dziękujemy za tak liczną obecność i wspólne przeżywanie tego wyjątkowego wieczoru.  Tekst: ZCK Zdjęcia: Maciej Jonek

Wieczór w Czerwonym Dworze w marcu poświęcony został pamięci Ryszarda Kaczorowskiego – ostatniego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie oraz Honorowego Obywatela Zakopanego. Prelekcję wygłosił dr inż. Piotr Bąk – geodeta i samorządowiec, przez wiele lat związany z Zakopanem i Powiatem Tatrzańskim jako radny, zastępca burmistrza, burmistrz miasta, a także – przez dwie kadencje – starosta tatrzański W swoim wystąpieniu Piotr Bąk nakreślił szeroki kontekst historyczny, przedstawiając dzieje Prezydentów RP na uchodźstwie, ze szczególnym uwzględnieniem ostatniego z nich - Ryszarda Kaczorowskiego. Przypomniał jego młodzieńcze lata spędzone w harcerstwie, działalność w strukturach Szarych Szeregów, aresztowanie przez NKWD i dramatyczne doświadczenia zesłania na Sybir. Następnie omówił jego służbę w szeregach Armii Andersa oraz udział w kampanii włoskiej podczas II wojny światowej. Po wojnie Kaczorowski pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie przez dziesięciolecia aktywnie działał w środowiskach polonijnych, podtrzymując ciągłość tradycji niepodległościowej państwa polskiego. W 1989 roku objął urząd Prezydenta RP na Uchodźstwie, a rok później – w geście o ogromnym znaczeniu symbolicznym – przekazał insygnia władzy prezydenckiej wybranemu w wolnych wyborach prezydentowi Polski, kończąc tym samym misję władz emigracyjnych. Szczególne miejsce w wykładzie zajęły związki Ryszarda Kaczorowskiego z Zakopanem. Prelegent podkreślił jego życzliwość wobec miasta, obecność podczas ważnych uroczystości oraz serdeczne relacje z mieszkańcami. To właśnie te ciepłe, osobiste kontakty sprawiły, że został uhonorowany tytułem Honorowego Obywatela Zakopanego. Zarówno prelegent, jak i osoby zabierające głos w dyskusji dały świadectwo wielkości i skromności Ryszarda Kaczorowskiego. Wspomnieniami oraz pełnymi wzruszeń opowieściami podzielili się m.in. ks. infułat Stanisław Olszówka, Maria Mateja-Torbiarz – była naczelnik Wydziału Kultury Miasta Zakopane – wraz z córką Magdaleną Pelc, obecna naczelnik Wydziału Kultury i Komunikacji Społecznej Joanna Staszak oraz Barbara Baniecka-Dziadzio – zakopiańska artystka-malarka. Ich słowa podkreślały nie tylko doniosłość historycznej roli Prezydenta, ale również jego otwartość, pogodę ducha i serdeczność. Wydarzenie wzbogaciła prezentacja archiwalnych fotografii autorstwa Pawła Murzyna, dokumentujących wizyty Ryszarda Kaczorowskiego w Zakopanem, na których obecni na sali Goście mogli odnaleźć siebie sprzed lat i powrócić pamięcią do wspólnych spotkań z Prezydentem.  Tekst: Krzysztof Dembowski Zdjęcia: Maciej Jonek