Willa Czerwony Dwór

Góralskie serca mocniej zabiły podczas lutowego Wieczoru w Czerwonym Dworze za sprawą jego bohatera – Andrzeja Krzeptowskiego Bohaca - potomka starego sabałowego rodu, doskonałego muzykanta, kierownika i instruktora zespołów góralskich, wychowawcy dzieci i młodzieży na Podhalu i w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. Rozmowę o życiu i działalności Andrzeja Krzeptowskiego Bohaca prowadziła prof. dr hab. Anna Mlekodaj, prof. nadzwyczajny w Instytucie Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu, absolwentka filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, która naukowo zajmuje się literaturą i kulturą Podtatrza w aspekcie literaturoznawczym, językoznawczym, kulturowym, medioznawczym, a także edukacją w zakresie dziedzictwa kulturowego regionu. Już przy wejściu witała licznie przybyłych gości muzyka złożona z zaprzyjaźnionych muzykantów, którzy swą obecnością uhonorowali kolegę i nauczyciela. Rozmowę rozpoczęła prof. Anna Mlekodaj rozważaniem czym w swej istocie jest słowo „dziedzictwo”, skłaniając zebranych do refleksji. Później pojawiały się kolejne wątki – pochodzenia, nauki, wojska, wreszcie pracy. Od najmłodszych lat Andrzejowi towarzyszyła muzyka – w domu, szkole, podczas nauki w salezjańskiej szkole zawodowej w Oświęcimiu, w zespole góralskim by wreszcie dotrzeć z muzyką góralską na najważniejsze sceny w kraju. Andrzej Krzeptowski Bohac koncertował bowiem ze swym bratem Henrykiem i podhalańskimi muzykantami na wielu scenach, m.in. Filharmonii Narodowej w Warszawie, Teatrze Polskim w Warszawie, Teatrze Stefana Żeromskiego w Kielcach oraz Teatrze Starym w Krakowie. Poza tym prowadził pogadanki i prelekcje muzyczne w szkołach całej Polski. Także na emigracji w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej poza pracą zajął się pracą z dziećmi i młodzieżą. W roku 2008 za swą działalność został uhonorowany Nagrodą im. Oskara Kolberga. O działalności, pracy z młodzieżą, miłości do Podhala, upowszechnianiukultury góralskiej, opowiadano jeszcze długo, wspominano dawne czasy z humorem i łezką w oku. Dziękowali Andrzejowi Krzeptowskiemu Bohacowi m.in. Maciej Szostak – dyrektor Zakopiańskiego Centrum Kultury, ks. dr hab. Władysław Zarębczan, Helena Buńda – sekretarz w starostwie tatrzańskim, Jan Bukowski i Anna Bąk – prezesi Związku Podhalan w Zakopanem. Obecni byli m.in.Jan Smoleń – prezes Stowarzyszenia Lachów Sądeckich, Stanisław Gąsienica-Wawrytko - prezes oddziału Tatrzańskiego Stowarzyszenia Twórców Ludowych.  Tekst: Małgorzata Wnuk Zdjęcia: Maciej Jonek

„Macierzyństwo” w Budapeszcie Jeszcze niedawno pokonkursową wystawę „Macierzyństwo” można było oglądać w Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór w Zakopanem. Od 1 lutego jej część można zobaczyć w Domu Polskim im. Jana Pawła II w Budapeszcie. Na wystawie prezentowane są obrazy nagrodzonych artystów malujących na szkle. Wernisaż wystawy poprzedziła uroczysta Msza św. koncelebrowana w Kościele Polskim zbudowanym blisko sto lat temu w 1926 roku. Następnie wszyscy udali się do Domu Polskiego, gdzie wystawę otworzyli Katarzyna Tákácsne-Kalińska – dyrektor Domu Kultury Polskiej w Budapeszcie oraz Maciej Szostak - dyrektor Zakopiańskiego Centrum Kultury, który podziękował za zaproszenie i wyraził radość z dalszej współpracy naszych ośrodków oraz możliwości dzielenia się podhalańską kulturą z Polonią węgierską oraz Węgrami. O samej wystawie, organizowanych konkursach i sztuce witrochromii mówiła kurator wystawy dr Małgorzata Wnuk. W wernisażu wzięli udział m.in. Monika Molnarne Sagun, poprzednia dyrektor Domu Kultury Polskiej, która przed sześcioma laty zainicjowała współpracę, Joanna Urbańska – prezes stowarzyszenia im. Korompaya i była dyrektor Instytutu Polskiego w Budapeszcie, ksiądz proboszcz Krzysztof Grzelak oraz ks. Prowincjał Bogdan Renusz.  Tekst: Małgorzata Wnuk Zdjęcia: Zofia Szwajnos

„Światło serca” Janiny Maślankowej rozjaśniło nasze życie za sprawą wernisażu wystawy jej malarstwa na szkle, jaki odbył się w salach Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór. Przekrojowa wystawa zmarłej w 2024 roku artystki obejmuje 66 obrazów na szkle malowanych od lat siedemdziesiątych XX wieku aż do ostatnich, niedokończonych, tworzonych w roku 2024. Artystka przebyła długą drogę od próby zrekonstruowania obrazka na szkle stłuczonego w schronisku na Turbaczu do przedstawień świetnie skomponowanych, wysmakowanych kolorystycznie, ubranych w cudowne ornamenty. Wydaje się, że Opatrzność prowadziła ją od pierwszego pociągnięcia pędzlem do warsztatowej perfekcji. Jako dziecko przeżyła zachwyt malarstwem na szkle, które rodziło się podczas odwiedzin w bajkowym domu słynnej już wtedy zakopiańskiej malarki, Eweliny Pęksowej, z którą jej mama przyjaźniła się od lat przedwojennych – jak pisze w katalogu Anna Szopińska. Malowała madonny, anioły, świętych, sceny rodzajowe osadzone głęboko w kulturze Podhala. Ukazywała świat, który obserwowała wnikliwie, była bowiem kobietą otwartą i bystrą. Oglądała świat życzliwie, co nie znaczy bezkrytycznie. Głęboko na sercu leżała jej Polska ze wszystkimi naszymi przywarami, niewiernościami, odstępstwami od wiary. Obserwowała rzeczywistość i bolała nad nią – stąd m.in. dwa ostatnie niedokończone obrazy zatytułowane Spór o Polskę i Przykazanie piąte „Nie zabijaj”, a także wcześniejsze obrazy Przeciąganie liny czy Walka o orła. Pani Janina w ostatnich latach z powodzeniem brała udział w ogólnopolskich konkursach ogłaszanych przez Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór – „Madonny Podhalańskie”, „Oblicza Frasobliwego”, „Rodzina” . Przygotowana wystawa jest swoistym hołdem i podziękowaniem dla Pani Janiny za jej wkład w kulturę Podhala i Polski. W wernisażu uczestniczyli m.in. mąż pani Janiny Maciej Maślanka, córki, brat, rodzina oraz Joanna Staszak – naczelnik wydziału kultury i komunikacji społecznej, prof. Jerzy Jędrysiak – przewodniczący komisji kultury. O twórczości mówiły kurator wystawy Małgorzata Wnuk oraz Anna Szopińska – autorka tekstu do katalogu. Wernisaż uświetniła muzyka w składzie Szymon Tylka, Maciej Krzeptowski i Tadeusz Gocał.    Tekst: Małgorzata Wnuk Zdjęcia: Maciej Jonek  

Podczas pierwszego w 2026. roku Wieczoru w Czerwonym Dworze wspólnie kolędowaliśmy z góralskimi rodzinami: Karpielami, Michalikami i Michałczakami, które podzieliły się z nami bogactwem muzykowania spod Giewontu – autentycznego, przekazywanego z pokolenia na pokolenie i płynącego prosto z serca.  Wieczór Kolęd w Czerwonym Dworze po raz kolejny stał się pięknym świadectwem tego, że tradycja wciąż żyje – pielęgnowana w domach, umacniana we wspólnocie i przekazywana dalej