Jakość powietrza
Stopień jakości powietrza Dobra
Legenda
  Bardzo dobra
  Dobra
  Umiarkowana
  Brak danych
  Dostateczna
  Zła
  Bardzo zła
tabelka scrollowana
Czujniki GIOŚ NO2 CO O3 SO2
ul. Sienkiewicza   7.3   338.75   112.99   6.76
PM2.5 PM10
ul. Sienkiewicza   -   26.37
Czujniki o mniejszej dokładności:
Kamieniec   18.16   24.74
Józefa Piłsudskiego   17.88   24.79
Wszystkie odczyty podawane są w µg/m3
Partner: Partner
Czw. 27.06 11:00
Deszczowo
24° / 10° umiarkowane opady deszczu
Pt. 14:00
Deszczowo
17°
Sob. 14:00
Zachmurzenie
19°
Nd. 14:00
Słonecznie
27°
Pon. 14:00
Zachmurzenie
27°
Wt. 08:00
Deszczowo
18°
Zdjęcie promujące Zakopane
Oranment

Miejska Biblioteka Publiczna

im. Stefana Żeromskiego

miejska biblioteka publiczna

Zakopane w historii polskiego bibliotekarstwa i czytelnictwa odegrało poważną rolę. Bieg wypadków politycznych sprawił, że gdy w innych rejonach podzielonego kraju stosowano różne formy ucisku narodowościowego, Galicja korzystała z autonomii politycznej. 

Pierwsza biblioteka w Zakopanem powstała w 1875 r. z inicjatywy Towarzystwa Tatrzańskiego. Biblioteka TT licząca 2400 woluminów spłonęła w czasie pożaru drewnianego budynku Dworca Tatrzańskiego 21 stycznia 1900 r. 

Działacze Towarzystwa Oświaty Ludowej zorganizowali w Zakopanem Czytelnie Ludową. Jej uroczyste otwarcie nastąpiło 26 czerwca 1887 r. Opiekę nad Czytelnią sprawowali Maria i Bronisław Dembowscy. Po śmierci Bronisława Dembowskiego w 1893 r., ówczesna Czytelnia zakończyła swoją działalność. 

W latach 1887 - 1908 działała w Zakopanem Czytelnia Stacji Klimatycznej. Pod koniec 1908 r. Czytelnia Stacji połączyła się z Biblioteką Publiczną. Piękną kartę w rozwoju czytelnictwa na Skalnym Podhalu ma Zakopiańskie Towarzystwo Szkoły Ludowej, założone 16 sierpnia 1894 r. W 1899 r. zorganizowano z jego inicjatywy Czytelnię im. Adama Mickiewicza w Zakopanem i wypożyczalnię w Poroninie. Z początkiem XX w. TSL założyło szereg wypożyczalni w okolicznych wioskach. 

Istniejące wypożyczalnie były niedostępne dla młodzieży akademickiej, która coraz liczniej przyjeżdżała do Zakopanego dla wypoczynku lub leczenia gruźlicy. I z inicjatywy studentów przystąpiono do organizowania stowarzyszenia pod nazwą Czytelnia Zakopiańska. Głównym zadaniem stowarzyszenia miało być zorganizowanie biblioteki, kompletowanie roczników czasopism, a także organizowanie pogadanek naukowych i zebrań towarzyskich. Podanie do władz o zatwierdzenie statutu podpisali dr Marian Hawranek i Wacław Tokarz student UJ.

Dzień 11 stycznia 1900 r. był dniem formalnego powstania Czytelni Zakopiańskiej. W dniu powstania Czytelnia liczyła 80 członków, posiadała ponad 200 woluminów książek i prenumerowała 40 czasopism. Początkowo mieściła się w domu Józefa Słowika przy ulicy Zamoyskiego, a maju 1900 r. przeniosła się do wilii "Polanka".

Pracami stowarzyszenia kierował Zarząd. Członkowie Zarządu pełnili swe obowiązki bezpłatnie. Pierwszym prezesem został dr M. Hawranek (1866 - 1901). Po jego śmierci funkcje prezesa powierzono prof. Piotrowi Chmielewskiemu (1848 - 1904). Chmielowski dążył do rozwoju Czytelni jako pracowni literackiej dla ludzi pióra. Czynnie uczestniczył w życiu kulturalnym Zakopanego wygłaszając w salach Czytelni odczyty o współczesnej literaturze polskiej. Z jego inicjatywy zorganizowano 1 stycznia 1902 r. pierwszą w Zakopanem wystawę sztuk pięknych. Po śmierci Chmielowskiego zrodził się pomysł przekształcenia Czytelni w Bibliotekę Publiczną. Z inicjatywą tą wystąpił Dionizy Bek (1865 - 1907). Poparli go dr Marcin Woyczyński (1870 - 1938) i przebywający w Zakopanem Stefan Żeromski (1864 - 1925). Zawiązano Towarzystwo Biblioteki Publicznej i przystąpiono do opracowania statutu. Został on zatwierdzony przez Namiestnictwo 15 sierpnia 1904 r. Po utworzeniu Biblioteki - Żeromski został jej prezesem i pełnił bezinteresownie funkcję bibliotekarza. Ofiarował bibliotece kilka skrzyń własnych książek. Dla uzyskania dodatkowych funduszów organizował odczyty, wieczorki poetyckie i zabawy taneczne. Żeromski, po wyjeździe z Zakopanego w kwietniu 1905 r., w dalszym ciągu interesował się losami Biblioteki. Na prośbę dr Józefa Żychonia, napisał wstęp do sprawozdania z działalności za 1912 r. W 1914 r. objął stanowisko po. prezesa i funkcję tę pełnił do zakończenia wojny. Ale i Biblioteka pamiętała o swoim prezesie. W 1914 r. Żeromski został mianowany jej honorowym członkiem, a od 1965 r. Miejska Biblioteka Publiczna nosi Jego imię.
W 1905 r. Biblioteka przejęła księgozbiór społeczno-polityczny zakopiańskiej sekcji PPS. Powstanie tego księgozbioru wiąże się z działalnością w Zakopanem Franciszka Ksawerego Praussa (1874 - 1925). 

Księgozbiór biblioteki powiększał się systematycznie. Z około 3500 woluminów w 1904 r., w 1912 r. liczył 5666, a w 1918 r. - 9159 woluminów. Okres I wojny światowej nie zahamował działalności Biblioteki. Liczba czytelników w 1917 r. wzrosła w porównaniu do 1913 r. dwukrotnie i wynosiła 1827, a liczba wypożyczeń wzrosła o ponad 10 000 osiągając 34 823 wypożyczeń.
Biblioteka kilkakrotnie zmieniała siedzibę. Do 1908 r. mieściła się w wilii " Polanka". 11 listopada 1908 r. przeniosła się do "Bazaru Polskiego". Z początkiem 1914 r. została przeniesiona do Dworca Tatrzańskiego. 

Pierwsze lata w niepodległej Polsce były trudne i nie sprzyjały rozwojowi Biblioteki. Powojenny kryzys spowodował zubożenie inteligencji, która zawsze stanowiła oparcie dla zakopiańskiej książnicy. Cały okres międzywojenny działalności Biblioteki związany jest z Jerzym Gawlińskim (1878 - 1951). Gawliński ukończył w 1905 r. kurs bibliotekarstwa - administracyjny. Pracę jako bibliotekarz rozpoczął w Bibliotece Towarzystwa Uniwersytetów Ludowych w Krakowie. Od 1912 r. związał się z zakopiańską placówką i przez 27 lat był członkiem jej Zarządu, początkowo jako sekretarz, a następnie jako bibliotekarz.
W związku z reorganizacją Towarzystwa Tatrzańskiego, Biblioteka musiała oddać większe pomieszczenie i cały księgozbiór został umieszczony w mniejszym lokalu. Gdy to się stało, zniknęła ostatecznie możność utrzymania czytelni, urządzania odczytów i zebrań. Księgozbiór wzrastał systematycznie. W 1922 r. liczył 13 358 woluminów, w 1929 r. - 17 058, a w 1934 r. - 18 000. Zbiory tworzyły dzieła naukowe, a tylko 1/3 stanowiła beletrystyka. Biblioteka pozbawiona nowości literatury pięknej traciła czytelników i sytuacja finansowa Towarzystwa była bardzo trudna. W związku z tym wśród członków Zarządu powstał projekt likwidacji książnicy. Tylko dzięki ofiarności i wytrwałości Gawlińskiego Biblioteka mogła przetrwać. Rozwój ruchu turystycznego w latach 1934 - 1939 przyczynił się do wzrostu liczby czytelników, a to pozwoliło na uzyskanie dodatkowych środków finansowych. Zarząd Miejski i Ministerstwo WRiOP zwiększyły dotacje na potrzeby Biblioteki.
11 listopada 1939 r. zjawili się w Bibliotece przedstawiciele władz okupacyjnych. Wiosną 1940 r. księgozbiór przeniesiono do lokalu przy ulicy Krupówki 41 a.
Po zakończeniu wojny, już w połowie lutego 1945 r. przystąpiono do organizowania BP. Pierwszym kierownikiem został Antoni Olcha (1914 - 1978), który z pomocą Gawlińskiego przystąpił do uporządkowania zbioru. Pod koniec lutego 1945 r. Biblioteka rozpoczęła swoja działalność.
Na mocy " Dekretu o bibliotekach" z 17 kwietnia 1946 r. biblioteki różnego typu połączono w jednolitą sieć bibliotek publicznych. Zakopiańska Biblioteka przejęła zbiory TSL, Stowarzyszenia Polsko - Francuskiego, prywatnej biblioteki "Nowości", TG " Sokół" oraz mniejszych bibliotek sanatoryjnych. Ustawowe rozwiązanie problemu bibliotek przyczyniło się do uporządkowania spraw finansowych, lokalowych i kadrowych. 

W okresie powojennym nastąpił dynamiczny rozwój czytelnictwa. Pilną stała się sprawa organizacji filii i punktów bibliotecznych. W 1953 r. działało na terenie miasta osiem punktów bibliotecznych. Na początku lat 60 - tych część punktów przekształcono w filie biblioteczne i zorganizowano oddział dla dzieci. Sieć biblioteczna obejmuje: wypożyczalnie dla dorosłych, czytelnię, oddział dla dzieci i filię - Olcza, Harenda, Skibówki. Duży wkład w rozwój MBP wnieśli kierownicy placówki: Zygmunt Bielski (1949 - 1954), Andrzej Janiszewski (1954 - 1955), Janina Nowakowi (1956 ), a szczególnie Janina Mullerowi (1957 - 1972). Po wojnie czytelnia mieściła się w budynku przy ul. Krupówki 41 a, za wypożyczalnia w kamiennicy przy ul. Krupówki 36. W 1950 r. MRN przydzieliła na potrzeby Biblioteki parter wili "Kresy", przy ul. A. Galicy 8. Po przeprowadzce MRN do nowego budynku w 1971 r., Bibliotece przekazano także pomieszczenia na I piętrze. W 1951 r. "Kresy" zwrócono właścicielom.

Po rozpadzie Gminy Tatrzańskiej w kwietniu 1995 r. przekazano dla potrzeb Biblioteki lokal na Osiedlu Łukaszówki 4 a. w 2001 r. oddział dla dzieci otrzymał pomieszczenie w lokalu przy ul. Zborowskiego 1. 

W okresie po II wojnie światowej zmieniała się struktura administracji terenowej, zmieniała się funkcja MBP. W 1951 r. Zakopane zostało powiatem miejskim. Biblioteka działała w strukturach powiatowych ówczesnego województwa krakowskiego. 1 lipca 1977 r. utworzono jednostkę administracyjną pod nazwą Zakopane i Gmina Tatrzańska. MBP podlegały filie: w Murzasichlu, Poroninie, Zębie, Nowym Bystrem, Kościelisku, Witowie i Dzianiszu. Ten stan utrzymywał się do 31 grudnia 1994 r., tj. do podziału Gminy Tatrzańskiej.

W wyniku reformy administracyjnej kraju utworzony został Powiat Tatrzański. Od 2000 r. na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Zarządem Powiatu Tatrzańskiego i Zarządem Miasta Zakopane - MBP pełni funkcję Biblioteki Powiatowej. Tym samym struktura organizacji sieci bibliotek publicznych powiązana została ze strukturą administracji państwa. Miejska Biblioteka Publiczna wraz z 14 bibliotekami wiejskimi tworzy powszechną sieć placówek w powiecie. Rozpoczęta została komputeryzacja zbiorów bibliotecznych. Obecnie gdy liczy się szybki dostęp do informacji, biblioteka musi być zasobna i nowoczesna. Użytkownik może wyszukiwać interesujące książki w katalogu on-line.


Kontakt
os. Łukaszówki 4 A
34-500 Zakopane
tel. +48 18 20 664 38 - wypożyczalnia i czytelnia
mbp@biblioteka.zakopane.eu
www.biblioteka.zakopane.eu

Dyrektor Bożena Gąsienica

Oddział dla dzieci i młodzieży przy Bibliotece Głównej
ul. Zborowskiego 1
34-500 Zakopane
tel. +48 18 20 140 06

Filia nr 1 Olcza kościół
Olcza - Piszczory 13 
34-500 Zakopane
tel. +48 18 20 117 71

Filia nr 2 Skibówki
ul. Skibówki 15
34-500 Zakopane
tel. +48 18 20 661 34

Filia nr 3 Harenda
ul. Harenda 23
34-500 Zakopane

Baza wydarzeń

wyszukiwanie zaawansowane Strzałka

Dodatkowe kategorie

Wybierz przedział czasowy