Ikona wyboru języka Polski
Jakość powietrza
Stopień jakości powietrza Bardzo dobra
Legenda
  Bardzo dobra
  Dobra
  Umiarkowana
  Brak danych
  Dostateczna
  Zła
  Bardzo zła
tabelka scrollowana
Czujniki GIOŚ NO2 CO O3 SO2
ul. Sienkiewicza   8.86   724.47   28.42   9.51
PM2.5 PM10
ul. Sienkiewicza   -   9.42
Czujniki o mniejszej dokładności:
Kamieniec   10.22   13.83
Józefa Piłsudskiego   0   0
Tytusa Chałubińskiego   13.13   18.17
Kuźnice   8.14   11.36
Szkoła Podstawowa w Kościelisku   19.33   29.28
Wszystkie odczyty podawane są w µg/m3
Partner: Partner
Nd. 29.11 13:00
Śnieg
-1° / -7° słabe opady śniegu
Pon. 13:00
Zachmurzenie
-2°
Wt. 13:00
Słonecznie
-0°
Śr. 13:00
Słonecznie
Czw. 13:00
Zachmurzenie
Pt. 10:00
Zachmurzenie
Zdjęcie promujące Zakopane
Oranment

Renowacja zakopiańskich kapliczek

Wpisz tekst...

Renowacja zakopiańskich kapliczek

Dzięki inicjatywie Burmistrza Leszka Doruli dobiegają końca prace restauratorskie i konserwatorskie przy czterech zakopiańskich kapliczkach. W przestrzeniach miejskich możemy już dostrzec ponownie osadzone zabytkowe krzyże przydrożne, przy Rondzie Dmowskiego oraz przy Rondzie Solidarności. W przyszłym tygodniu kończymy remonty przy zabytkowych kapliczkach domkowych na Harendzie.

Krzyż przy Rondzie Solidarności pierwotnie stał na skraju Dolnej Równi Krupowej, w miejscu przecięcia się ul. Nowotarskiej z Alejami 3 Maja. W obecną lokalizację został przesunięty na okoliczność budowy Ronda Solidarności. Osadzony na słupie z piaskowca krzyż z Ukrzyżowanym Chrystusem, tzw. pasyjką, odlano z modelu w hucie kuźnickiej z kuźnickiego żelaza. Jak podaje literatura, krzyż ustawiono między 1873 a 1874 rokiem, w miejscu, gdzie pochowano sześć ofiar epidemii cholery. Podobno pochowani zostali tam m.in. rodzice słynnego skrzypka góralskiego, Bartusia Obrochty, a pochówki sprawował Klimek Bachleda, późniejszy „król przewodników tatrzańskich” (J. Kurek „Księga Tatr”, 1955). Ze względów sanitarnych ofiary epidemii nie były chowane na cmentarzach parafialnych, ale na specjalnie wydzielonych cmentarzach cholerycznych, z dala od centrum, na obrzeżach.

Krzyż przy Rondzie Dmowskiego, do niedawna z inskrypcją możliwą do odczytania jedynie fragmentarycznie: „Figurę tą fundował … (…) R.P. 1857”. Dzięki pomocy Pana Macieja Pinkwarta, inskrypcje udało się odkuć ponownie w pełnej treści: „Figurę tą fundował i wykonał Stanisław Czarniak hawiarz R.P. 1857”. Być może krzyż upamiętniał śmiertelny wypadek w miejscu lokalizacji, być może był wotum dziękczynnym za ocalenie. U podnóża krzyża symboliczny motyw memento mori, wyrażony w postaci żeliwnej czaszki i piszczeli – pamiętaj o śmierci, ulotności życia. Pan mieszkający w sąsiedztwie krzyża przechował urwany fragment kości, który został ponownie przyspawany. 

Analogiczny w formie, ekspresji i materiałach krzyż zlokalizowany jest w Kuźnicach, w początkowym biegu zabytkowej alei drzew prowadzącej do dworu Homolacsów. Otoczony żelaznym ogrodzeniem krzyż kuźnicki został wzniesiony w 1839 roku, wykonany i odlany w hucie w Kuźniach z żelaza kuźnickiego. Krzyż w Kuźnicach jest wotum dziękczynnym właściciela dóbr zakopiańskich Edwarda Homolacsa, który został uratowany przez swojego sługę podczas napadu rabunkowego na Słowacji. Na cokole z piaskowca nabijana z żeliwnych liter inskrypcja: „Oycze, w ręce Twe polecam ducha mojego – 1839 r.”.

Krzyże fundowane były przez mieszkańców w intencjach dziękczynnych jako wota – w podzięce za wysłuchane modlitwy, bądź tak zwanych zaporowych – chroniących mieszkańców przed ogniem, zarazą, głodem i wojną. Wznoszono je najczęściej na skraju wsi, na rozdrożach, przy polnych drogach. Wyraźnie zauważalny był wzrost liczby budowanych kapliczek w latach klęsk żywiołowych i epidemii.

Na wiosnę rewitalizacja zieleni oraz otoczenia krzyży – APELUJEMY O DEMONTAŻ WIELKOFORMATOWYCH REKLAM!

Tekst: N. Skiepko - Miejski Konserwator Zabytków

Fot. N. Skiepko, A. Pacelt-Mikler

(APM)

Galeria

Do pobrania

Wstaw plik do pobraniaz drzewa mediów

wyszukiwanie zaawansowane Strzałka

Dodatkowe kategorie

Wybierz przedział czasowy