Jakość powietrza
Stopień jakości powietrza Dobra
Legenda
  Bardzo dobra
  Dobra
  Umiarkowana
  Brak danych
  Dostateczna
  Zła
  Bardzo zła
tabelka scrollowana
Czujniki GIOŚ NO2 CO O3 SO2
ul. Sienkiewicza   1.62   312.96   101.03   3.36
PM2.5 PM10
ul. Sienkiewicza   -   23.34
Czujniki o mniejszej dokładności:
Kamieniec   7.86   10.07
Józefa Piłsudskiego   14.08   18.98
Wszystkie odczyty podawane są w µg/m3
Partner: Partner
Śr. 21.08 05:00
Zachmurzenie
15° / 10° pochmurno z przejaśnieniami
Czw. 14:00
Zachmurzenie
18°
Pt. 14:00
Słonecznie
23°
Sob. 14:00
Słonecznie
27°
Nd. 14:00
Deszczowo
27°
Zdjęcie promujące Zakopane
sierpień 2018

Dwie Nagrody Literackie Zakopanego

Kulminacyjnym momentem Zakopiańskiego Festiwalu Literackiego było ogłoszenie werdyktu Kapituły Literackiej Nagrody Zakopanego oraz uroczyste wręczenie nagród jej laureatom podczas gali w Teatrze im. Stanisława Ignacego Witkiewicza. Spośród nominowanych pięciu publikacji wydanych w 2017 roku i tematycznie związanych z Zakopanem i Tatrami tym razem nagrodzono ex aequo dwie książki: „Pleban spod Giewontu” Macieja Pinkwarta oraz „Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce” Mariusza Urbanka.

Najpierw nominowani autorzy oraz przedstawiciele wydawnictw z rąk Burmistrza Miasta Zakopane Leszka Doruli oraz Wiceburmistrz Agnieszki Nowak-Gąsienicy odebrali pamiątkowe dyplomy, a następnie przewodnicząca Kapituły Anna Janko odczytała werdykt. Laureaci uhonorowani zostali statuetką autorstwa Marcina Rząsy. Osobiście odebrał ją Maciej Pinkwart, z kolei Mariusza Urbanka reprezentowała Anna Wende-Surmiak, Dyrektor Muzeum Tatrzańskiego, które było współwydawcą zwycięskiej książki. Na koniec Burmistrz Leszek Dorula podziękował nominowanym i nagrodzonym, a także członkom Kapituły oraz wszystkim organizatorom i uczestnikom Zakopiańskiego Festiwalu Literackiego. Muzyczną ucztą okazał się koncert Stanisławy Celińskiej z zespołem pod kierownictwem Macieja Muraszko. Był taż tradycyjny słodki akcent, czyli festiwalowy tort.

LAUREACI NAGRODY LITERACKIEJ ZAKOPANEGO:

Maciej Pinkwart „Pleban spod Giewontu”, Wagant, Nowy Targ 2017

Laudacja

Rozpocznę od wygłoszenia banalnego zdania, że Macieja Pinkwarta nie trzeba przedstawiać. A jednak z okazji przyznania mu, ze wszech miar zasłużonej, Literackiej Nagrody Zakopanego za książkę „Pleban spod Giewontu”, o księdzu Józefie Stolarczyku, skorzystam z tej okazji, aby powiedzieć również parę słów o jego imponującym dorobku. Łącznie z przewodnikami bibliografia Pinkwarta obejmuje bez mała sto pozycji. Są wśród nich książki poświęcone zakopiańskim latom Sienkiewicza, Żeromskiego, Witkacego, skomponowane przez autora szlaki Zaruskiego, braci Eliaszów, Szymanowskiego i inne. „Pleban spod Giewontu” składa się z dwóch, świetnie uzupełniających się części. W pierwszej omawia autor działalność księdza Stolarczyka, z talentem rysuje na czym polegała jego niezwykła indywidualność i umoralniająca charyzma, którą szanował trudny lud góralski. Przekonywał górali niezwykły talent kaznodziejski księdza poparty, proszę wybaczyć żartobliwy ton, niezwykłą siłą fizyczną i talentami taternickimi. O jego mądrości i dystansie wobec samego siebie świadczą ostatnie słowa, wypowiedziane przed śmiercią: „Dziękuję Bogu, że nic mi nie dolega, ani nie boli, chociaż wiem, że za chwilę umrę”. W drugiej części oddaje Pinkwart głos swojemu bohaterowi. Chociaż sam jest autorem zbiorów poezji, sztuk teatralnych i powieści, ustępuje miejsca księdzu Stolarczykowi, autorowi znakomitej „Wycieczki na szczyt Gerlachu” czy opisu wielkiej podróży do Afryki, Arabii, Ziemi Świętej, Turcji, Grecji, Italii a także kazań, które udało się odnaleźć. Teksty księdza Stolarczyka opatruje Pinkwart wnikliwymi źródłowymi komentarzami. Przytacza również co o księdzu mówili współcześni: Walery Eliasz, córka Chałubińskiego, Ferdynand, Hoesick, doktor Andrzej Chramiec, Wojciech Brzega, Andrzej Stopka i inni. Godna uwagi jest skromność i rzetelność autora, który zamiast popisywać się refleksjami i sensacyjnymi domniemaniami o swoim bohaterze, oddaje głos jemu samemu i świadkom jego czasu.

Tomasz Łubieński

Mariusz Urbanek „Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce”, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017

Laudacja

W sierpniu 1953 r. na Pęksowym Brzyzku pochowano Kornela Makuszyńskiego – honorowego obywatela Zakopanego i honorowego członka Związku Górali. Dziś – po 65 latach – mamy ogromny zaszczyt wspominać pisarza tu, w Teatrze Witkacego, przy okazji tak ważnego i jednocześnie miłego wydarzenia, jakim jest ogłoszenie Laureata Nagrody Literackiej Zakopanego. O tym, jak rodziła się miłość pisarza do tego miasta oraz jego mieszkańców, jak rozwijały się w „złotym Kornelu” literacki duch i dziennikarskie zacięcie, jakim niebywałym poczuciem humoru się odznaczał, a także o jego szczerej przychylności dla drugiego człowieka możemy przeczytać w książce autorstwa Mariusza Urbanka O jednym takim, któremu ukradziono słońce, która dziś – podczas tegorocznej edycji Zakopiańskiego Festiwalu Literackiego – otrzymuje główną nagrodę.

Przypuszczalnie każdy z nas miał w dzieciństwie bohatera literackiego, z którym się utożsamiał. Wystarczyło zamknąć oczy, a natychmiast, wraz ze „swoim” bohaterem, można było przeżywać niezwykłe przygody. Dorosłość bywa nieco bardziej dosłowna i dziecięce sztuczki nie zawsze się sprawdzają. W takiej sytuacji z pomocą przychodzą nam… dobrze napisane biografie. Mają one bowiem tę samą moc, co książki z dzieciństwa. Z tą tylko różnicą, że każda z opowiedzianych historii wydarzyła się naprawdę. Może się więc okazać, że emocje, które „wyczytamy” z opowieści o człowieku oraz jego reakcje na to, co się w danym momencie działo – były lub będą po części i naszym udziałem. Biografia pozwala uważnemu czytelnikowi nie tylko kontemplować losy bohatera książki, ale także postawić się na jego miejscu, a jeżeli dojdzie do tego talent autora tekstu i umiejętność podążania za opisywaną postacią, to właściwie w świecie literatury możemy mówić o sukcesie.

Tak właśnie jest w przypadku biografii tego, któremu ukradziono słońce – Kornela Makuszyńskiego – pióra Mariusza Urbanka. Laureat pisząc o Makuszyńskim, wykorzystał wszelkie dostępne źródła, prześledził listy i wspomnienia pisarza oraz bliskich mu osób. Zapoznał się także z archiwum dostępnym w zakopiańskiej Opolance, dziś filii Muzeum Tatrzańskiego. Niebywała wnikliwość, godna podziwu lekkość pióra i szczere pragnienie poznania swojego bohatera oraz zrozumienia jego życiowych wyborów pozwoliły Mariuszowi Urbankowi podać te informacje w niezwykle interesujący sposób. Co więcej, w książce wyeksponowane zostały nie tylko relacje autora Awantury o Basię z innymi ludźmi czy wydarzenia, w których brał udział, ale także, co szczególnie istotne dla nas, członków jury Nagrody Literackiej Zakopanego, ważne dla pisarza miejsca, wśród których znalazło się i to, pod wieloma względami wyjątkowe, miasto.

Kornel Makuszyński, jak mówi Mariusz Urbanek, został po II wojnie światowej „zamilczany na śmierć”. Stał się człowiekiem, któremu „odebrano słońce”. Panie Mariuszu, dziś z ogromną radością i satysfakcją możemy stwierdzić, że historia ta ma zupełnie inne zakończenie. Dzięki Panu Kornel Makuszyński słońce odzyskał, a my, czytelnicy, jesteśmy Panu wdzięczni, że możemy w tym wielkim wydarzeniu uczestniczyć!

dr Agnieszka Jurczyńska-Kłosok


POZOSTAŁE NOMINACJE:

Lechosław Herz „Świsty i pomruki. Sceny tatrzańskie”, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2017

Wojciech Gąsienica-Byrcyn „W Kasprowym mateczniku. Opowieść przyrodnicza”, ilustracje Bożena Gąsienica-Byrcyn, Wydawnictwo Tatrzańskiego Parku Narodowego, Zakopane 2018

Mariusz Koperski „Po własnych śladach. Zakopiańska powieść kryminalna”, Astraia, Kraków 2017


Skład Kapituły:

  • Przewodnicząca Anna Janko - poetka, pisarka, felietonistka, krytyk literacki, Członek PEN Clubu i Stowarzyszenia Pisarzy Polskich,
  • Tomasz Łubieński – prozaik, dramaturg, eseista, tłumacz literatury pięknej, redaktor naczelny miesięcznika „Nowe Książki”,
  • Dr Agnieszka Jurczyńska Kłosok - doktor nauk humanistycznych, językoznawca, nauczycielka, przewodnik tatrzański,
  • Dr Paweł Skawiński – doktor nauk leśnych, były dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego, taternik, narciarz, przewodnik i ratownik górski,
  • Roman Wojciechowski - absolwent Uniwersytetu Gdańskiego, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Sopocie, współorganizator Festiwalu „Literacki Sopot”.

(AKS)