8 Festiwal "Inspirowane Górami". Spotkanie z Elżbietą Dutką i Ludźmi gór

Wibramy szczęścia
Pytania o konteksty radosne w literaturze i piśmiennictwie o tematyce górskiej

W baśni Hansa Christiana Andersena zatytułowanej Kalosze szczęścia spełniały się marzenia dotyczące miejsca i czasu każdego, kto włożył magiczne buty. Zrealizowane w ten sposób pragnienia oznaczały jednak nie tyle radość, ile troskę. Kolejni bohaterowie baśni przekonywali się, że szczęścia nie ma tam, gdzie chcieli się znaleźć i że jest ono znacznie bardziej skomplikowane niż myśleli.
Uznanie butów górskich (których jedna z nazw – „wibramy” ma niemalże poetycki rodowód i nasycona jest wieloma sensami) za symboliczny odpowiednik baśniowego rekwizytu, prowokuje do postawienia szeregu pytań o szczęście w literaturze i piśmiennictwie o tematyce górskiej. Na początku XX wieku w prozie taternickiej szczęście zostało uznane za: kluczowy problem, wartość, jedną z „korzyści natury moralnej i fizycznej”, a nawet widziano w nim „istotę alpinizmu”. Przywołana tematyka ulegała modyfikacjom. Współcześnie, konteksty radosne nie przyjmują już może aż tak bardzo dyskursywnych form, częściej jedynie wibrują w różnych zapisach górskich doświadczeń. Czy potwierdza się w tym przypadku stwierdzenie, że „szczęśliwi nie mają literatury”, przywołane w traktacie O szczęściu Władysława Tatarkiewicza? Czy wkładanie wibramów, rozumiane jako poszukiwanie szczęścia w górach, może być jedną z możliwych odpowiedzi na nieustannie powracające pytanie „po co”? Skoncentrowana wokół zagadnienia szczęścia lektura odsłania „tropy egzystencji” w literaturze, ślady trudno uchwytnych językowo przeżyć (kwestię niewyrażalności, topos „gór milczących”), a także zarys górskich topografii emotywnych („geografii szczęścia”).


Elżbieta Dutka – prof. dr hab., pracuje w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Autorka książek: Ukraina w twórczości Włodzimierza Odojewskiego i Włodzimierza Paźniewskiego (Katowice, 2000); Mnożenie siebie. O poezji Andrzeja Kuśniewicza (Katowice, 2007); Okolice nie tylko geograficzne. O twórczości Andrzeja Kuśniewicza (Katowice 2008); Zapisywanie miejsca. Szkice o Śląsku w literaturze przełomu wieków XX i XXI (Katowice 2011); Próby topograficzne. Miejsca i krajobrazy w literaturze polskiej XX i XXI wieku (Katowice 2014); Centra, prowincje, zaułki. Twórczość Julii Hartwig jako auto/bio/geo/grafia (Kraków 2016); współredaktorka tomów zbiorowych m.in. Proza polska XX wieku. Przeglądy i interpretacje (tom 2 Katowice 2012, tom 3 Katowice 2014). Zajmuje się współczesną polską prozą i poezją oraz dydaktyką literatury, w kręgu jej zainteresowań związanych z topografiami literackim znajdują się także literatura i piśmiennictwo o tematyce górskiej.

Miejsce: Willa Czerwony Dwór, Kasprusie, Zakopane, Polska

Godzina rozpoczęcia: 18:30

Dla dzieci: Tak

Wydarzenie biletowane: Nie

Organizator: Urząd Miasta Zakopane