Dwa pokolenia, jedna tradycja – malarstwo na szkle w Czerwonym Dworze
Najnowsza wystawa prezentowana w Centrum Kultury Rodzimej przybliża twórczość Jana Gąsienicy-Szostaka (1895–1943) oraz jego córki Krystyny Gąsienicy-Szostak (1925–2015). Choć oboje związani byli z tą samą techniką malarską i czerpali inspiracje z kultury Podhala, każde z nich wypracowało własny, rozpoznawalny język artystyczny.
Jan Gąsienica-Szostak należał do artystów, którzy odegrali znaczącą rolę w odrodzeniu podhalańskiego malarstwa na szkle. Kształcił się w Zakopanem, a następnie studiował w paryskiej Académie de la Grande Chaumière. Zdobyte doświadczenia połączył z głębokim przywiązaniem do rodzinnego regionu, nadając tradycyjnej technice nowy wymiar.
Jego twórczość wyróżniają intensywne kolory, mocne kontury, dynamiczne kompozycje i bogactwo tematów. Obok przedstawień religijnych pojawiają się sceny z życia górali, zbójnicy, tańce i wesela. Artysta nie ograniczał się do odtwarzania tradycyjnych wzorów, lecz rozwijał je, tworząc własną, pełną ekspresji opowieść o Podhalu.
Co ciekawe, z twórczością Jana Gąsienicy-Szostaka zetknęło się zapewne wielu mieszkańców Zakopanego. Jego dzieło znajdujące się w przestrzeni Kina Giewont jest dobrze znanym elementem artystycznego krajobrazu miasta, choć nie każdy kojarzy je z nazwiskiem twórcy.
Artystyczną drogę ojca kontynuowała Krystyna Gąsienica-Szostak. Przejęła rodzinną tradycję malowania na szkle, nadając jej własny charakter. Zestawienie prac obojga artystów pozwala dostrzec, jak dziedzictwo przekazywane między pokoleniami może zachowywać swoje korzenie, a jednocześnie rozwijać się dzięki indywidualnej wrażliwości twórców.
Na wystawie prezentowane są dzieła pochodzące z różnych zbiorów, w tym obrazy udostępnione przez Muzeum Tatrzańskie. Dzięki współpracy instytucji i właścicieli prac możliwe stało się przybliżenie dorobku artystów, których twórczość zajmuje ważne miejsce w historii podhalańskiej sztuki.
Wyjątkowy wieczór i podziękowania za lata pracy
Wernisaż miał również szczególny, symboliczny wymiar. Stał się okazją do wyrażenia wdzięczności Małgorzacie Wnuk za wieloletnią pracę, zaangażowanie i wkład w tworzenie oraz rozwój Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór.
W imieniu Burmistrza Miasta Zakopane oraz jego Zastępców podziękowania przekazała Joanna Staszak, Naczelnik Wydziału Kultury.
Był to moment pełen wzruszeń, ale także refleksji nad drogą, jaką przeszło Centrum Kultury Rodzimej. Przez lata Czerwony Dwór stał się ważnym miejscem na kulturalnej mapie Zakopanego – przestrzenią spotkań z artystami, prezentacji twórczości ludowej, dokumentowania regionalnych tradycji i popularyzowania dziedzictwa Podhala.
Małgorzata Wonuczka- Wnuk, dziękując za okazane uznanie, podkreśliła, że z radością pozostawia Czerwony Dwór w rękach Marii Kukuc- Frączystej, którą nazwała swoją „uczennicą”. Obie od początku wspólnie budowały Centrum Kultury Rodzimej, angażując się w jego działalność i rozwój. Nie zabrakło serdecznych życzeń powodzenia oraz zapewnienia o dalszym wsparciu.
Ten symboliczny moment doskonale wpisał się w charakter prezentowanej wystawy. Podobnie jak w przypadku Jana i Krystyny Gąsieniców-Szostaków, również tutaj szczególnego znaczenia nabrała ciągłość – przekazywanie doświadczenia, wiedzy i pasji kolejnemu pokoleniu.
Wieloletnia działalność Małgorzaty Wnuk oraz współpraca z Marią Kukuc- Frączystą pokazują, jak ważną rolę w zachowaniu lokalnego dziedzictwa odgrywają ludzie, którzy z zaangażowaniem i konsekwencją tworzą przestrzeń dla kultury rodzimej.
Przedstawiciele miasta i środowiska kultury na wernisażu
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych oraz instytucji kultury, wśród nich Joanna Staszak – Naczelnik Wydziału Kultury, Mateusz Pająk – Naczelnik Wydziału Komunikacji, Maciej Szostak – Dyrektor Zakopiańskiego Centrum Kultury oraz prof. Jerzy Jędrysiak – radny Miasta Zakopane i Przewodniczący Komisji Kultury.
Obecność miłośników sztuki i kultury rodzimej po raz kolejny potwierdziła, że twórczość artystów związanych z Podhalem pozostaje ważnym elementem tożsamości Zakopanego, a wydarzenia organizowane w Czerwonym Dworze są okazją do spotkań, rozmów i wspólnego odkrywania historii regionu.
Czerwony Dwór – miejsce, w którym tradycja pozostaje żywa
Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór, będące jednostką Zakopiańskiego Centrum Kultury, od lat konsekwentnie prezentuje dorobek twórców związanych z Podhalem. Organizowane tu wystawy, spotkania i wydarzenia przybliżają zarówno uznanych artystów, jak i mniej znane obszary regionalnej sztuki.
Wystawa poświęcona Janowi i Krystynie Gąsienicom-Szostakom wpisuje się w tę misję, przypominając o znaczeniu malarstwa na szkle w historii i kulturze Zakopanego.
To również okazja, by spojrzeć na sztukę ludową nie tylko jako na świadectwo przeszłości, ale przede wszystkim jako na żywe dziedzictwo, które nadal inspiruje i buduje tożsamość naszego miasta.
Zapraszamy na wystawę i listopadowy Wieczór w Czerwonym Dworze
Wystawę „Jan Gąsienica-Szostak, Krystyna Gąsienica-Szostak” można oglądać w Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór przy ul. Kasprusie 27 w Zakopanem do 16 stycznia 2027 roku. Wstęp jest wolny.
Jednocześnie już dziś zapraszamy na kolejne wydarzenie poświęcone twórczości obojga artystów.
9 listopada 2026 roku podczas Wieczoru w Czerwonym Dworze odbędzie się premiera i promocja albumu „Zakopiańskie malarstwo na szkle. Jan Gąsienica-Szostak, Krystyna Gąsienica-Szostak”.
Publikacja będzie szóstą częścią cyklu wydawniczego Centrum Kultury Rodzimej „Zakopiańskie malarstwo na szkle”, którego celem jest dokumentowanie dorobku twórców podhalańskiej witrochromii oraz zachowanie wiedzy o tej wyjątkowej dziedzinie sztuki.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom piątkowego wernisażu za wspólnie spędzony wieczór. Szczególne podziękowania kierujemy do osób i instytucji, które przyczyniły się do przygotowania wystawy i udostępniły dzieła artystów.
Organizatorzy: Miasto Zakopane, Zakopiańskie Centrum Kultury oraz Centrum Kultury Rodzimej w Willi Czerwony Dwór.
zdj. Marcin Szkodziński
Bardzo dobra
Legenda
