Tegoroczny program połączył jubileusz 75-lecia Speleoklubu Tatrzańskiego PTTK z obchodami 150-lecia Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara, a także z prezentacją wspólnego dziedzictwa kulturowego Zakopanego i słowackiego Popradu i 93. urodzinami Miasta Zakopane! Przypomnijmy co takiego wydarzyło się przez ostatnie cztery dni pod Giewontem!
Czwartek, 15 października – tajemnice tatrzańskich podziemi
- Wernisaż wystawy „Świat podziemnych tajemnic. Taternictwo jaskiniowe” – na Krupówkach, przy oczku wodnym, otwarto jubileuszową wystawę Speleoklubu Tatrzańskiego PTTK. Fotografie autorstwa członków i współpracowników środowiska jaskiniowego ukazały współczesne oblicze speleologii, trud eksploracji, specjalistyczny sprzęt oraz niezwykłe piękno podziemnego świata.
- Spotkanie „Mój jaskiniowy świat. Od tatrzańskich podziemi po najgłębsze otchłanie świata” – w Kinie Miejsce odbyła się prelekcja Kazimierza Szycha, wybitnego polskiego speleologa i instruktora. Opowieść o wieloletniej działalności wspinaczkowej i jaskiniowej została wzbogacona fotografiami oraz filmami z najgłębszych jaskiń świata. Prelegent podzielił się wspomnieniami z wypraw i doświadczeniami zdobytymi podczas eksploracji trudno dostępnych podziemi.
Piątek, 16 października – jubileusz zakopiańskiej szkoły artystycznej
- Wernisaż jubileuszowej wystawy absolwentów Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara – w Miejskiej Galerii Sztuki im. Władysława hr. Zamoyskiego zaprezentowano ponad 240 prac z zakresu sztuk wizualnych i projektowych, w tym wzornictwa i lutnictwa. Ekspozycja stała się okazją do spotkania wielu pokoleń artystów oraz przypomnienia dorobku szkoły, która od 150 lat współtworzy artystyczną tożsamość Zakopanego.
- Uroczyste odsłonięcie jubileuszowego pomnika i tablic pamiątkowych – przy budynku „Strug” Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara odbyła się uroczystość upamiętniająca jubileusz placówki. Na budynku szkoły odsłonięto tablicę poświęconą Karolowi Stryjeńskiemu, a wewnątrz Wojciechowi Brzedze i Halinie Kenarowej, osobom ważnym dla historii i rozwoju zakopiańskiego szkolnictwa artystycznego.
- Panel dyskusyjny „Taternictwo jaskiniowe. Sport, wariactwo czy odkrywanie Tatr” – w Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór rozmawiano o specyfice eksploracji jaskiń, jej znaczeniu dla poznawania Tatr oraz wyzwaniach, z jakimi mierzą się grotołazi.
- Spotkanie autorskie „I cóż ci zostanie na koniec” z Piotrem Biesem i koncert Jarosława Kąkola – w Stacji Kultura Zakopane poezja spotkała się z muzyką, tworząc kameralny wieczór pełen wspomnień, refleksji i humoru. Piotr Bies przywołał początki swojej twórczości, sięgające jesieni 1976 roku, kiedy jako uczeń liceum plastycznego napisał pierwszy wiersz. Wydarzenie wpisało się zarówno w program festiwalu, jak i obchody 150-lecia szkoły.
- Noc Bibliotek „Zakopiańskim szlakiem Macieja Pinkwarta” – w Mediatece Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stefana Żeromskiego odbyło się spotkanie poświęcone Maciejowi Pinkwartowi, pisarzowi, dziennikarzowi i autorowi publikacji o Zakopanem. Wydarzenie promowało czytelnictwo, lokalną historię oraz poznawanie miasta poprzez literaturę.
Sobota, 17 października – wspólne dziedzictwo i tradycje po obu stronach Tatr
- Polsko-słowackie spotkanie kultur w Kuźnicach – w ramach Międzynarodowego Dnia Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Zakopane gościło zespoły regionalne z Polski i Słowacji. Na scenie wystąpiły Parafialny Regionalny Zespół Giewont, Zespół Klimka Bachledy, Folklórny súbor Vagonár oraz DFS Letnička z Popradu. Występy przybliżyły publiczności bogactwo muzyki, tańca i folkloru pogranicza polsko-słowackiego. Otwarto wystawę „Zakopane–Poprad. Wspólne transgraniczne dziedzictwo”. Ekspozycja zaprezentowała fotografie, dokumenty i materiały archiwalne ukazujące życie mieszkańców Podhala i Spiszu. Wystawa przypomniała o więziach historycznych, wspólnych tradycjach i relacjach łączących społeczności po obu stronach Tatr. To także opowieść o ludziach, którzy znali Tatry nie tylko z map i opisów, lecz przede wszystkim z własnego doświadczenia. Opowieść o przewodnikach, którzy są znawcami górskich ścieżek, lokalnych nazw, przyrody i historii, a swoją wiedzę przekazują kolejnym pokoleniom.
Wydarzenie było częścią projektu pn. „Historia i tradycje pod Tatrami – polsko-słowackie dziedzictwo w obrazach i słowiach”, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach Programu Interreg Polska – Słowacja 2021–2027.
- Wręczenie nagrody „Siła Korzeni” – podczas uroczystości uhonorowano osoby szczególnie zasłużone dla ochrony i przekazywania regionalnego dziedzictwa kulturowego. Tegorocznymi laureatami zostali Małgorzata Karpiel, Katarzyna Cukier, Andrzej Skupień oraz Klemens Łukaszczyk. Ich działalność obejmuje m.in. ochronę dziedzictwa literackiego, edukację regionalną, pielęgnowanie tradycji góralskich oraz popularyzację sztuki ludowej i rzemiosła.
- Wernisaż wystawy prac nauczycieli w galerii „Strug” i wystawa prac archiwalnych – w ramach jubileuszu 150-lecia Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych zaprezentowano twórczość pedagogów związanych ze szkołą. Wystawa ukazała różnorodność artystycznych poszukiwań osób, które kształtują kolejne pokolenia twórców. Ekspozycja dawnych prac uczniowskich przybliżyła historię szkoły i jej wkład w rozwój sztuki. Wśród prezentowanych obiektów znalazły się m.in. prace z zakresu lutnictwa, a najstarsza pochodziła z 1950 roku.
- Wycieczka „Podziemni zdobywcy Tatr” – uczestnicy wyprawy z przewodnikiem tatrzańskim i taternikiem jaskiniowym poznawali System Jaskiń Pawlikowskiego w Dolinie Kościeliskiej, obejmujący Jaskinię Obłazkową, Raptawicką i Mylną. Wyprawa pozwoliła doświadczyć specyfiki poruszania się w ciasnych, wilgotnych i ciemnych korytarzach krasowych.
Wydarzenia sobotnie podkreśliły znaczenie wspólnej historii, tradycji i kultury, a także rolę współpracy transgranicznej w ochronie dziedzictwa regionu tatrzańskiego. Projekt polsko-słowacki realizowano przy wsparciu programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027.
Niedziela, 18 października – twórczość, edukacja i spotkanie z historią
- Warsztaty dla dzieci „Sprawny jak nietoperz” – w Parku im. Lecha Kaczyńskiego najmłodsi uczestnicy festiwalu mogli spróbować się w fizycznych wyzwaniach, nawiązujących do eksploracji jaskiń. Zajęcia prowadzone przez instruktorów Speleoklubu Tatrzańskiego PTTK pozwoliły połączyć aktywność ruchową z poznawaniem specyfiki pracy grotołazów.
- Wycieczka „Zakopiańskim szlakiem Bartusia Obrochty” – spacer prowadzony przez Adama Kitkowskiego i Bartłomieja Obrochtę upamiętnił setną rocznicę śmierci Bartusia Obrochty, wybitnego muzykantа góralskiego. Uczestnicy poznawali miejsca związane z jego życiem i dziedzictwem, odkrywając znaczenie muzyki i tradycji w historii Zakopanego.
- Jubileusz 50-lecia pracy twórczej Jerzego „Jurasa” Gruszczyńskiego – finał festiwalu odbył się w Zakopiańskim Centrum Edukacji im. Heleny Modrzejewskiej. Znany zakopiański artysta opowiedział o swojej wieloletniej drodze twórczej, obejmującej grafikę, malarstwo, projektowanie, poezję, teatr i muzykę. Spotkanie wypełniły wspomnienia, anegdoty, prezentacje artystyczne, refleksje oraz jubileuszowy tort. Była to okazja do poznania kulis powstawania projektów, które na trwałe wpisały się w krajobraz i życie kulturalne Zakopanego.
Piętnasta edycja Festiwalu „Inspirowane Górami” im. Ewy i Macieja Berbeków połączyła różne dziedziny kultury i sztuki: od speleologii i taternictwa jaskiniowego, przez wystawy i spotkania literackie, po muzykę regionalną, edukację oraz jubileusze artystyczne. Szczególne miejsce zajęły obchody 75-lecia Speleoklubu Tatrzańskiego PTTK i 150-lecia Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara.
Ważnym elementem tegorocznego programu było również podkreślenie wspólnego dziedzictwa Zakopanego i Popradu oraz uhonorowanie osób, które z zaangażowaniem pielęgnują lokalne tradycje. Festiwal pokazał, że kultura Podhala pozostaje żywą częścią współczesności, inspiruje kolejne pokolenia i buduje więzi między mieszkańcami regionu. Cztery dni wydarzeń potwierdziły, że „Inspirowane Górami” to nie tylko święto Zakopanego, ale także przestrzeń spotkania ludzi, idei i pasji, które wyrastają z górskiego krajobrazu i bogatego dziedzictwa regionu.
Źródło: WK i Biuro Prasowe Urzędu Miasta Zakopane
Fot. Maciek Jonek
(MZ)
Bardzo dobra
Legenda
