Wieczór w Czerwonym Dworze „Andrzej Krzeptowski- Bohac i jego dziedzictwo"
Willa Czerwony Dwór po raz kolejny stała się miejscem wyjątkowego spotkania z żywą tradycją Podhala. Wczorajszy wieczór z cyklu „Wieczory w Czerwonym Dworze”, organizowanego przez Miasto Zakopane, Zakopiańskie Centrum Kultury oraz Centrum Kultury Rodzimej w willi Czerwony Dwór, poświęcony był postaci Andrzeja Krzeptowskiego-Bohaca – wybitnego muzyka góralskiego, multiinstrumentalisty, pedagoga i niestrudzonego ambasadora kultury podhalańskiej w kraju i poza jego granicami.
Bohater spotkania, potomek starego sabałowego rodu, urodzony w 1953 roku w Zakopanem, od dekad należy do najważniejszych postaci współczesnej kultury góralskiej. Jego droga życiowa i artystyczna wyrasta z głębokiego zakorzenienia w historii i etosie podhalańskiej rodziny. Szczególne miejsce w tej pamięci zajmuje postać dziadka – Jana Krzeptowskiego- Bohaca, legionisty, odznaczonego Krzyżem Niepodległości za walkę o wolną Polskę. W czasie II wojny światowej został on aresztowany przez niemieckiego okupanta i zginął w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz, pozostawiając po sobie tragiczne, ale zarazem zobowiązujące dziedzictwo. Pamięć o jego postawie – wierności Ojczyźnie, odwadze i ofierze – stała się jednym z fundamentów formujących Andrzeja Krzeptowskiego- Bohaca, jego odpowiedzialność za kulturę, szacunek dla tradycji oraz poczucie misji w przekazywaniu podhalańskiego dziedzictwa kolejnym pokoleniom. Jego dorobek artystyczny i pedagogiczny obejmuje zarówno działalność na Podhalu, jak i wieloletnią pracę w środowiskach polonijnych w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Prelekcję poświęconą Andrzejowi Krzeptowskiemu- Bohacowi wygłosiła prof. dr hab. Anna Mlekodaj, profesor nadzwyczajna Instytutu Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu, wybitna badaczka literatury i kultury Podtatrza. W swoim wystąpieniu ukazała bohatera wieczoru nie tylko jako artystę i instruktora, lecz także jako depozytariusza tradycji, który z niezwykłą konsekwencją dba o jej autentyczność i międzypokoleniowy przekaz.
Przypomniano bogatą drogę artystyczną Andrzeja Krzeptowskiego-Bohaca – od wieloletniej działalności w Zespole Pieśni i Tańca „Maśniaki”, poprzez koncerty na prestiżowych scenach, takich jak Filharmonia Narodowa czy Teatr Stary w Krakowie, aż po liczne występy festiwalowe w Polsce i za granicą. Wraz z bratem Henrykiem oraz podhalańskimi muzykantami prezentował muzykę góralską m.in. w Warszawie, Krakowie, Kielcach, a także w Finlandii, na Węgrzech i Słowacji.
Szczególne miejsce w relacji zajęła działalność pedagogiczna bohatera wieczoru. Od ponad 30 lat Andrzej Krzeptowski-Bohac pracuje z dziećmi i młodzieżą, wychowując blisko 2 500 uczniów. W 1969 roku założył zespół „Młodzi Mistrzowie Sztuki Podhalańskiej”, dla którego opracował czterdzieści widowisk muzycznych prezentowanych zarówno w Polsce, jak i w Ameryce Północnej – w kościołach, na uniwersytetach i podczas uroczystości polonijnych, szczególnie w Chicago.
W latach 2000–2003 pełnił funkcję zastępcy prezesa ds. kultury w Związku Podhalan Ameryki Północnej. Obecnie, od 2023 roku, prowadzi zajęcia muzyczne w Dzianiszu i Witowie oraz po słowackiej stronie Orawy – w Suchej Horze i Liesku.
Wieczór zgromadził licznych gości i przyjaciół bohatera. Wśród obecnych znaleźli się m.in. Maciej Szostak, dyrektor Zakopiańskiego Centrum Kultury, ks. dr hab. Władysław Zarębczan, Helena Buńda, Sekretarz Powiatu Tatrzańskiego, Jan Smoleń, prezes Stowarzyszenia Lachów Sądeckich, a także Jan Bukowski, prezes Związku Podhalan w Dzianiszu, wraz z wiceprezes Anną Bąk oraz Jan Gąsienica Walczak z-ca Dyrektora Cos OPO Zakopane. Szczególnie poruszającym elementem spotkania była obecność kolegów z lat szkolnych oraz wielu osób, które na przestrzeni lat współtworzyły z Andrzejem Krzeptowskim- Bohacem muzyczną i wychowawczą wspólnotę.
Dokumentacja działalności artysty znajduje się w zbiorach Polskiego Radia, Związku Podhalan w Chicago oraz w Filmotece Narodowej, m.in. w związku z jego udziałem aktorskim i konsultacjami merytorycznymi przy filmach „Ród Gąsieniców” (1979) i „Harnasie” (1987).
Andrzej Krzeptowski- Bohac jest laureatem Nagrody Wojewody Nowosądeckiego za popularyzowanie kultury polskiej w USA oraz prestiżowej Nagrody im. Oskara Kolberga (2008) w kategorii działalności naukowej, dokumentacyjnej, animacji i upowszechniania kultury ludowej – za zasługi na rzecz Podhala i środowisk polonijnych Ameryki Północnej.
Wczorajszy „Wieczór w Czerwonym Dworze” był nie tylko spotkaniem z wybitną postacią, lecz także głęboką refleksją nad znaczeniem tradycji, odpowiedzialności za dziedzictwo kulturowe i rolą mistrza w wychowaniu kolejnych pokoleń. To kolejny dowód na to, że Czerwony Dwór pozostaje miejscem żywego dialogu z kulturą rodzimą Podhala.
