Medale "Dziękujemy za wolność" w Zakopanem
Stowarzyszenie "Sieć Solidarności" z okazji 45. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych oraz powstania SOLIDARNOŚCI, a także 45. rocznicy Zebrania Założycielskiego NSZZ RI Podhala Spisza i Orawy zorganizowała uroczystość uhonorowania Medalami "Dziękujemy za wolność" kolejnej grupy ludzi szeroko rozumianego ruchu społecznego Solidarność w Zakopanem.
Prezes Edward E. Nowak przywitał przybyłych licznie gości, szczególnie osoby uhonorowane medalem oraz ich bliskich, a także Łukasza Filipowicza Burmistrza Zakopanego, Joannę Staszak Naczelnik Wydziału Kultury i Komunikacji Społecznej, Lidię Rosińską-Podleśny zastępcę dyr. ZCK, Stanisława Żurowskiego lidera Zakopiańskiej Solidarności, posła wybranego 4 czerwca 1989 oraz b. wiceministra kultury, Jerzego Jureckiego, działacza NZS, opozycji, twórcę Biuletynu Podhalańskiego, a później Tygodnika Podhalańskiego, Jan Smarducha - działacza Solidarności RI, posłankę Weronikę Smarduch, wszystkich gości, w tym bardzo liczną grupę członków i bliskich Stowarzyszenia "Sieć Solidarności".
Głos zabrał burmistrz Zakopanego pan Łukasz Filipowicz, który objął uroczystość swoim patronatem. Mówił o wdzięczności, którą winniśmy ludziom, którzy walczyli o wolność i dzięki którym możemy żyć w wolnym, demokratycznym kraju.
Stanisław Żurowski, wyraźnie wzruszony, dziękował swoim koleżankom i kolegom za wspólną działalność, ale także skierował wiele słów podziękowania do Sieci Solidarności za pamięć o ludziach i wydarzeniach oraz organizację niniejszej uroczystości. Z Jego inicjatywy uczciliśmy nieżyjących Ludzi Solidarności minutą ciszy.
Jan Smarduch wspaniale przedstawił początki powstania Solidarności Rolników Indywidualnych, a szczególnie Zjazd Założycielski Solidarności RI Podhala, Spisza i Orawy, który odbył się w Ludźmierzu 22 lutego 1981 r. a więc dokładnie 45 lat temu oraz postacie jego uczestników.
Rozpoczęła się ceremonia wręczenia Medali "DZIĘKUJEMY ZA WOLNOŚĆ".
Idea Medalu "Dziękujemy za Wolność" narodziła się w środowisku nowohuckiej Solidarności, Jej przedstawiciele, hutnicy, stanowią trzon Stowarzyszenia Sieci Solidarności. Dlatego Medal nie jest wykonany z brązu, srebra czy złota, ale z stali. Jest to kawałek stalowej blachy grubej na 4 milimetry. W centralnym miejscu Medalu widoczny pochód ludzi, to postacie hutników z fotografii Tadeusza Pikulickiego, z terenu d. Huty im. Lenina w Nowej Hucie, podczas strajku wiosną 1988 roku. Nad nimi charakterystyczna polska flaga, fragment logo NSZZ "Solidarność". Na rewersie Medalu umieszczone jest logo Stowarzyszenia, Województwa Małopolskiego, Instytutu Pamięci Narodowej. Na Medalu wygrawerowane jest nazwisko i imię osoby wyróżnionej oraz numer z ewidencji.
Medal ma charakter koleżeński, zostaje przyznany, przede wszystkim, na podstawie wniosku osoby już medal posiadającej. Medal ma charakter regionalny i jest przyznawany osobom, które prowadziły działalność w naszym Regionie i dla Małopolski.
Medale XXX edycji zostały wykonane przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.
Poza Medalem ustanowiono także Plakietę nagrobną, którą można umieszczać na nagrobku, za zgodą rodziny. Wydana jest także miniatura Medalu w formie odznaki do wpięcia.
Autorem projektu jest Jacek Maria Stokłosa, Stowarzyszenie Sieć Solidarności.
Do chwili obecnej przyznano 1015 Medali "Dziękujemy za wolność", w 30 edycjach, łącznie z obecną.
Medale wręczali: Edward E. Nowak oraz Józef Lassota, członkowie Kapituły oraz Danuta Kinaszewska - wiceprezes Stowarzyszenia.
Medalami "Dziękujemy za wolność" zostali uhonorowani:
- Piotr Bąk - geodeta, jeden ze współtwórców harcerskiego ruchu niepodległościowego KIHAM, samorządowiec, b. zastępca i burmistrz Zakopanego i Starosta tatrzański. - medal odbierał burmistrz Ł. Filipowicz;.
- Włodzimierz Cichocki (1952-2026) - miłośnik przyrody i ptaków Tatr, pracownik Tatrzańskiego Parku Narodowego, jeden z pierwszych Solidarnościowców w Zakopanem, szef podziemnego kolportażu, znany jako Andrzej Stopka; Medal wraz z Plakietą Nagrobną odebrała żona Małgorzata.
- Anna Fryjewicz (1944-2021) i Krzysztof Fryjewicz (1941-2020), małżeństwo bardzo zasłużonych działaczy Solidarności w Zakopanem, zakładali "Solidarność" w Hotelu "Kasprowy", po wprowadzeniu stanu wojennego Krzysztof był internowany, organizowali wielką akcję pomocy dla represjonowanych oraz ich rodzin, prowadzili działalność konspiracyjną, aktywni w wyborach czerwcowych 1989 r. Medale odbierali syn Piotr Fryjewicz oraz drugi członek rodziny;
- Zdzisław Ignacok (1935-2006) - współzałożyciel Solidarności Taksówkarzy, internowany za kontakty z rodzinami represjonowanych, współorganizator wraz z Barbarą Kojer wypoczynku dla represjonowanych, darów dla wiezionych, któremu cofnięto zezwolenie za "wykorzystywanie taksówki w sposób sprzeczny z interesem społecznym", organizator kolportażu, współpracownik Biuletynu Podhalańskiego; odbierała córka Małgorzata, która przekazała oryginalny transparent "Solidarności Zakopanego";
- Barbara Kojer (1927-1998) - uczestniczka Powstania Warszawskiego i Stanisław Kojer (1925-2011) - żołnierz Armii Krajowej, małżeństwo, po wprowadzeniu stanu wojennego nawiązali współpracę z Arcybiskupim Komitetem Pomocy i organizowali akcję pomocy ludziom i rodzinom represjonowanych. Ponad 600 osób skorzystało z bezpłatnych kwater w Zakopanem i okolicznych wsiach, zaangażowali w akcję dziesiątki rodzin; współpracowali z Tajną Miejską Komisją Solidarności w Zakopanem, potem z Międzyzakładowym Komitetem, bardzo czynnie wspierali wybory 1989 r.; medal odbierała niezwykle wzruszona córka Kinga Kamińska
- Maciej Krupa (1960) - antropolog kultury, dziennikarz, przewodnik tatrzański, po podpisaniu Porozumień Sierpniowych zaangażował się w działalność Kręgu Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego ((KIHAM), po wprowadzeniu stanu wojennego współpracownik Tajnej Miejskiej Komisji "S" z J. Gościej, St. Żurowskim, Wł Cichockim związany z Biuletynem Podhalańskim; sekretarz KO "S", autor wielu książek o Zakopanem
- Wacław Martyniak (1936-2021) - przewodniczący komitetu Założycielskiego PKP Stacja Zakopane; internowany po wprowadzeniu stanu wojennego, aktywny w różnych formach w kolejnych latach, m.in. we współpracy z kościołem. Podczas pobytu w USA w czerwcu 1989 r. organizator wyborczego punktu informacyjnego dla Polaków w Nowym Jorku; medal odbierał syn Krzysztof;
- Wojciech Mróz (1957-2017) - dziennikarz, poeta, redaktor Biuletynu Podhalańskiego; działacz Solidarności nauczycielskiej; rzecznik prasowy KO "S" w Zakopanem, dziennikarz Tygodnika Podhalańskiego, bliski współpracownik Jerzego Jureckiego. Odbierała żona Katarzyna i wnuki;
- Jan Strama (1924-2007) - współpracował z partyzantką w czasie II wojny światowej, z podziemiem antykomunistycznym, członek Mikołajczykowskiego PSL. Po powstaniu Solidarności aktywnie zaangażowany w Solidarność taksówkarzy, po 13 grudnia 1981 współorganizator akcji pomocy represjonowanym z tajną komisją w Zakopanem, w jego domu na Bystrem ukrywali się działacze podziemia. Uczestnik pielgrzymek patriotycznych. Działacz KO "S" w 1989 r. ; medal odebrał burmistrz Ł. Filipowicz i krewny;
- Barbara Tarnowska (1934) - lekarka pogotowia ratunkowego w Zakopanem. Zakładała tam Solidarność. Potem jedna z najbardziej aktywnych osób w działalności podziemnej na Podhalu. Organizowała także akcje wypoczynkowe dla osób represjonowanych, członek Duszpasterstwa Ludzi Pracy na Krzeptówkach; aktywnie zaangażowana w tworzenie KO "S" w 1989 r.;
- Krzysztof Wojtecki (1938) - nauczyciel w szkole zawodowej, członek Solidarności pracowników oświaty; po wprowadzeniu stanu wojennego był członkiem Tajnej Komisji Miejskiej koordynowanej przez Janinę Gościej, m.in. uczestnik niezależnej kontrmanifestacji w dniu 1 maja 1983 r, tablicy pamięci ks. J. Popiełuszko, uczestniczył także w akcji tworzenia bibliotek związkowych, kolporter, przemycał literaturę religijną do Czechosłowacji, współpracownik Biuletynu Podhalańskiego.
Po zakończeniu wręczania medali, wykonaliśmy pamiątkowe zdjęcie z transparentem. Burmistrz miasta przygotował podarunki dla uhonorowanych i organizatorów.
Prezes powiedział na koniec: Wolność naszego kraju to było dzieło tysięcy ludzi, ich myśli i czynów. Składajcie kolejne wnioski, mamy jeszcze wiele osób do uhonorowania Medalem. Podziękował wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji tej edycji wręczenia medali, Burmistrzowi Zakopanego za udział, patronat i wsparcie obchodów, pani naczelnik wydziału kultury, dyrektor Miejskiej Galerii i zespołowi pracowników, Stanisławowi Żurowskiemu i Jerzemu Jureckiemu z Tygodnika Podhalańskiego za wnioski o medale i aktywny udział w uroczystości oraz wsparcie medialne, Józefowi Lassocie, Danucie Kinaszewskiej, Jackowi Stokłosie, Pawłowi Kozłowskiemu i Krzysztofowi Nowakowi za wspieranie uroczystości, Województwu Małopolskiemu za finansowe wsparcie Medali "Dziękujemy za wolność.", uczniom i wszystkim uczestnikom, w tym licznie przybyłym członkom stowarzyszenia.
Po uroczystości mieliśmy okazję wysłuchać koncertu fortepianowo- skrzypcowego w wykonaniu uczniów i nauczycieli Zespołu Państwowych Szkół Artystycznych w Zakopanem. Wystąpili: Lena Sutor- fortepian, Dawid Styrczula - fortepian, Adam Majerczyk - skrzypce; Michał Tyczyński - fortepian, Ewa Styrczula - fortepian, Maciej Kiełpiński - fortepian. Koncert został przyjęty owacyjnie i z pewnością był ozdobą uroczystości.
Po zakończonej uroczystości, jeszcze długo trwały rozmowy i wspomnienia, padały nazwiska osób, które także należałoby uhonorować i przypominać....
Tekst: EEN
Zdjęcia: WG
(APM)
