Zakopane przez siedem dni było stolicą światowego folkloru
Przez siedem dni Zakopane żyło folklorem. Na scenach, ulicach miasta, w festiwalowej wiosce, podczas warsztatów, koncertów, korowodu i spotkań można było usłyszeć dziesiątki języków, zobaczyć niezwykłe barwy tradycyjnych strojów i poznać kulturę regionów położonych tysiące kilometrów od siebie. Tak zakończył się 57. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich, wydarzenie od lat uznawane za najważniejszy festiwal folklorystyczny w Polsce i jedno z najważniejszych tego typu spotkań w Europie.
Od ponad pół wieku, niezależnie od zmieniających się czasów, trendów i sposobów spędzania czasu, Zakopane pozostaje miejscem, w którym tradycja spotyka się ze współczesnością. To właśnie tutaj od 57 lat kolejne pokolenia artystów, regionalistów i miłośników kultury ludowej przypominają, że folklor nie jest muzealnym eksponatem, ale żywą opowieścią o człowieku, jego historii, wartościach i tożsamości.
Tegoroczna edycja ponownie zgromadziła zespoły z wielu krajów Europy, które przez cały tydzień prezentowały swoje programy konkursowe, obrzędy, muzykę i taniec. Na scenie spotkały się tradycje Podhala, Karpat, Bałkanów, regionów śródziemnomorskich, a nawet zachodniej Afryki i wielu innych zakątków świata. Każdy występ był nie tylko artystyczną prezentacją, ale również świadectwem troski o zachowanie dziedzictwa przekazywanego z pokolenia na pokolenie.
Festiwal to jednak znacznie więcej niż konkurs. To przestrzeń spotkania kultur i ludzi, którzy mimo różnic językowych czy geograficznych odnajdują wspólny język w muzyce, śpiewie i tańcu. W ciągu siedmiu dni Zakopane stało się miejscem dialogu, wzajemnego poznawania się i budowania przyjaźni. Niezmiennie od lat właśnie ta atmosfera otwartości i szacunku stanowi o wyjątkowości wydarzenia.
Kulminacją tygodnia pełnego artystycznych prezentacji był Koncert Finałowy „Górale Świata”, podczas którego wręczono Złote, Srebrne i Brązowe Ciupagi, nagrody w Międzynarodowym Konkursie Kapel, Instrumentalistów i Śpiewaków Ludowych im. Władysława Trebuni-Tutki, a także nagrody regulaminowe, wyróżnienia specjalne oraz nagrody fundowane przez partnerów i instytucje współpracujące z Festiwalem.
Zwycięzcami 57. edycji wydarzenia zostali:
1. W kategorii I TRADYCYJNEJ:
„Złota Ciupaga”- ZESPÓŁ AUTENTYCZNEGO FOLKLORU „ALINO” (BUŁGARIA)
„Srebrna Ciupaga” – ZESPÓŁ REGIONALNY STAROWIEJSKI HYR (POLSKA)
„Brązowa Ciupaga” –– ZESPÓŁ REGIONALNY STAROSĄDECZANIE (POLSKA)
2. W kategorii II ARTYSTYCZNIE OPRACOWANEJ:
„Złota Ciupaga” – BADACSONY-TÖRDEMIC FOLK DANCE ENSEMBLE (WĘGRY)
„Srebrna Ciupaga” – CITTÀ DI TEMPIO (WŁOCHY)
„Brązowa Ciupaga” – GRUPO FOLCLÓRICO DA CORREDOURA (PORTUGALIA)
3. W kategorii II STYLIZOWANEJ:
„Złota Ciupaga” – ANATOLIAN FOLKLORE FOUNDATION (TURCJA)
„Srebrna Ciupaga” – ZESPÓŁ FOLKLORYSTYCZNY „DOR DE JOC” (RUMUNIA)
„Brązowa Ciupaga” – KUD SALONA (CHORWACJA)
Nagrody - wyróżnienia w formie „Parzenicy góralskiej”- przyznawane zespołom nie nagrodzonym nagrodami głównymi otrzymali:
Zespół regionalny ŚWARNI (POLSKA)
Zespół regionalny KUBIOKI I SOSIADY (POLSKA)
Folklore Ensemble ČAČINARE (SŁOWACJA)
Kulturalno-Artystyczne Towarzystwo „IVAN PLANINA” Z TARČINA (BOŚ NIA I HERCEGOWINA)
Zespół tańca ludowego VIZOVJÁNEK (CZECHY)
BALLET SALY VELINGARA (SENEGAL)
Nagrody dodatkowe Jury postanowiło przyznać:
Zespołowi CITTÀ DI TEMPIO (WŁOCHY), który otrzymał nagrodę im. Jeana Roche’a w postaci statuetki za wierne odtworzenie obrzędów i ich mistycznego znaczenia
Nagrodę im. prof. Romana Reinfussa- statuetkę Żelaznego Kohuta ZESPOŁOWI REGIONALNEMU STAROWIEJSKI HYR (POLSKA). za autentyzm, wierność tradycji oraz prezentację obrzędów i zwyczajów w formie autentycznej. Nagroda została ufundowana przez Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu.
Nagrodę Muzeum Tatrzańskiego im. Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem
ZESPOŁOWI FOLKLORYSTYCZNEMU „DOR DE JOC” (RUMUNIA) za artystyczną interpretację tradycji regionu górskiego, z którego pochodzi zespół.
Nagrodę Narodowego Instytutu Dziedzictwa i Kultury Wsi
ZESPOŁOWI REGIONALNEMU STAROSĄDECZANIE (POLSKA).
W tym roku Nagrodę Miasta Zakopane przyznano dwóm zespołom
BALLET SALY VELINGARA (SENEGAL) oraz zespołowi CITTÀ DI TEMPIO (WŁOCHY).
Poznaliśmy także laureatów Międzynarodowego Konkursu Kapel, Śpiewaków i Instrumentalistów Ludowych im. Władysława Trebuni-Tutki, którzy nagrodzeni zostali „Zbyrkadłami” w czterech różnych kategoriach.
W kategorii Śpiewaków Ludowych:
Zbyrkadło za I miejsce wraz z nagrodą sfinansowaną ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - VANYA TRIFONOVA (BUŁGARIA)
Zbyrkadło za II miejsce –AMELIA DUDA (POLSKA)
Zbyrkadło za III miejsce -MARKÉTA TOSPIŠILOVÁ (CZECHY)
W kategorii Instrumentalistów Ludowych:
Zbyrkadło za I miejsce wraz z nagrodą sfinansowaną ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - LAMINE SISSOHO (SENEGAL)
Zbyrkadło za II miejsce - Zbyrkadło za III miejsce – ALESSANDRO ZIZI (WŁOCHY)
Zbyrkadło za III miejsce - MACIEJ ŁUKASZCZYK-CAPOWSKI (POLSKA)
W kategorii Grup Śpiewaczych:
Zbyrkadła za I miejsce wraz z nagrodą sfinansowaną ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – GRUPA ŚPIEWACZA „CORO GABRIEL” (WŁOCHY)
Zbyrkadło za II miejsce – GRUPA ŚPIEWACZA Z ZESPOŁU AUTENTYCZNEGO FOLKLORU „ALINO” (BUŁGARIA)
Zbyrkadło za III miejsce – GRUPA ŚPIEWACZA Z ZESPOŁU „ŚWARNI” (POLSKA)
W kategorii Ludowych Zespołów Instrumentalnych (kapel):
Zbyrkadło za I miejsce wraz z nagrodą sfinansowaną ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - KAPELA Z ZESPOŁU AUTENTYCZNEGO FOLKLORU „ALINO” (BUŁGARIA)
Zbyrkadło za II miejsce -KAPELA „TRIO TRANSILVAN” (RUMUNIA)
Zbyrkadło za III miejsce - „MUZYKA RODZINNA KUBIOKÓW Z BILSKA” (POLSKA)
Nagrodę specjalną „Sabałowe gęśle” w postaci statuetki oraz nagrody dla najlepszego instrumentalisty za wierność tradycji w zakresie stylu gry, instrumentarium i prezentowanego repertuaru - EUGENIUSZ KARKOSZKA (POLSKA)
Jury przeprowadziło dyskusję i dokonało oceny prezentacji, biorąc pod uwagę wartości etnograficzne, wykonawcze i artystyczne, przyznało następujące nagrody regulaminowe
w postaci:
Następujących wyróżnień:
JAKUB SROMEK(POLSKA)– za stylową interpretacje muzyki swojego regionu;
KACPER KULAK (POLSKA) – za wyróżniającą grę na heligonce;
HASAN KAVALLI (TURCJA) - za wyróżniającą grę na sipsi;
KAPELA Z ZESPOŁU „BALLET SALY VELINGARA” (SENEGAL) – za dobre zespołowe wykonanie;
KAPELA Z ZESPOŁU „KUKONYA FOLK BAND” (WĘGRY) - za dobre wykonanie repertuaru z Siedmiogrodu;
FATIMA GAYE (SENEGAL) - za ciekawe wykonanie pieśni „Banile”;
LUIS ALMEIDA (PORTUGALIA) – za tradycyjne wykonanie pieśni ze swojego regionu;
KAZIMIERZ SIWEK (POLSKA) - – za tradycyjne wykonanie pieśni z Żywiecczyzny;
ANES DUPOVAC (BOŚNIA I HERCEGOWINA)- za wykonanie pieśni ludowych swojego kraju;
GRUPA ŚPIEWACZA „BARTUSIE ZE ZOKOPANEGO” (POLSKA) – zapokoleniowy przekaz podhalańskiej tradycji;
GRUPA ŚPIEWACZA Z ZESPOŁU „GRUPO FOLCLORICO DA CORREDOURA” (PORTUGALIA) - za tradycyjny sposób wykonania pieśni;
GRUPA ŚPIEWACZA Z ZESPOŁU „BALLET SALY VELINGARA” (SENEGAL) – za dobre wykonanie pieśni z tradycji Mande;
GRUPA ŚPIEWACZA Z ZESPOŁU REGIONALNEGO „DOLINA POPRADU” (POLSKA) - za ciekawy dobór repertuaru i bardzo dobre wykonanie melodii regionu Górali Nadpopradzkich .
Ponadto Jury przyznało:
Nagroda im. Mircei Cîmpeanu w postaci statuetki za wybitne wykonanie utworu instrumentalnego zgodnie z tradycjami własnego regionu: KAPELA ZESPOŁU REGIONALNEGO „STAROSĄDECZANIE ” (POLSKA)
Na festiwalowej scenie nagrodzono również zwycięzców internetowego Konkursu Plebiscytowego, który odbył się na oficjalnym koncie Facebook 57. MFFZG pod nazwą „Górole Festiwalu 2026”
Największą liczbę lajków zdobyła:
- LAMIJA HASIĆ (BOŚNIA I HERCEGOWINA) jako Nojpiykniyjso Górolka Festiwalu
- ANDREA BRANDANO (Włochy) jako Nojfajniyjsy Górol Festiwalu
- CITTÀ DI TEMPIO (WŁOCHY) jako Nojsykowniyjsy Zespół Festiwalu
Nagrodę dziennikarzy akredytowanych przy tegorocznym festiwalu w tym roku otrzymał BALLET SALY VELINGARA (SENEGAL) za ogrom energii i niezwykłośćprzeżywania muzyki, rytmu iemocji
Wręczono również nagrodę w Konkursie fotograficznym „Żywioł Folkloru 2025” w kategorii I Akredytowani dziennikarze i fotoreporterzy Marcinowi Szkodzińskiemu, który od ponad 20 lat dokumentuje życie Podhala, jego kulturę i najważniejsze wydarzenia. szczególne miejsce w jego fotografii zajmują regionalizm i folklor, dlatego międzynarodowy festiwal folkloru ziem górskich jest dla niego jednym z najważniejszych wydarzeń w roku. W konkursie „Żywioł Folkloru” dla akredytowanych fotografów wystartował po raz trzeci i po raz trzeci zdobył główną nagrodę.
Przewodnicząca Jury dr hab. Kinga Czerwińska profesor Uniwersytetu Śląskiego w imieniu swoim i pozostałych członków podkreśliło i wyrównany poziom prezentowanych programów oraz różnorodność w doborze zaproszonych zespołów. Bogactwo kulturowe krajów biorących udział w konkursie uwidoczniło się w różnorodności przedstawianych tańców, śpiewów, strojów oraz prezentowanych obrzędów i zwyczajów. Pani przewodnicząca wyraziła nadzieję, że Festiwal nadal będzie służył podtrzymywaniu tradycji i dorobku niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Tegoroczny festiwal przypomniał również, że kultura ludowa pozostaje fundamentem, z którego wyrastają współczesne społeczności. W świecie nieustannych zmian to właśnie tradycja daje poczucie zakorzenienia i pomaga zachować pamięć o tych, którzy byli przed nami. Folklor opowiada historie rodzin, wspólnot i regionów, przypominając o wartościach, które pozostają uniwersalne niezależnie od miejsca i czasu.
Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich po raz kolejny udowodnił, że jest czymś więcej niż wydarzeniem artystycznym. To święto kultury, spotkanie narodów i żywa lekcja szacunku dla własnych korzeni. Dzięki zaangażowaniu uczestników, organizatorów, partnerów, wolontariuszy oraz licznie zgromadzonej publiczności Zakopane przez siedem dni było miejscem, w którym tradycja naprawdę żyła.
Tegoroczna edycja festiwalu przeszła do historii, pozostawiając tysiące wspomnień, nowych przyjaźni i niezapomnianych występów. Już dziś możemy powiedzieć jedno: za rok, podczas 58. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich, świat ponownie spotka się pod Tatrami.
--
Więcej informacji na:
www.festiwale.zakopane.pl/festiwal-folkloru
FB: @MFFZGZakopane
IG: festiwal_folkloru_zakopane
YT: https://www.youtube.com/results?search_query=mffzg
Organizatorami 57. Międzynarodowego Festiwalu Folkloru Ziem Górskich są:
MIASTO ZAKOPANE I ZAKOPIAŃSKIE CENTRUM KULTURY.
Patronat Honorowy nad wydarzeniem objęli PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ KAROL NAWROCKI oraz MAŁŻONKA PREZYDENTA PANI MARTA NAWROCKA
Wydarzenie dofinansowano ze środków MINISTRA MINISTERSTWA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO POCHODZĄCYCH Z FUNDUSZU PROMOCJI KULTURY – PAŃSTWOWEGO FUNDUSZU CELOWEGO.
Partnerem Głównym wydarzenia jest WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE, a Festiwal jest jednym z wydarzeń wpisujących się w projekt MAŁOPOLSKA WIZYTÓWKA
Partnerem strategicznym jest TAURON
Partnerami wydarzenia są NARODOWY INSTYTUT KULTURY I DZIEDZICTWA WSI, MAŁOPOLSKIE CENTRUM KULTURY SOKÓŁ W NOWYM SĄCZU, MUZEUM TATRZAŃSKIE IM. DR. TYTUSA CHAŁUBIŃSKIEGO - INSTYTUCJE KULTURY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO, POWIAT TATRZAŃSKI,TATRZAŃSKA AGENCJA ROZWOJU, PROMOCJI I KULTURY ZWIĄZEK PODHALAN ODDZIAŁ ZAKOPANE, SPOŁEM ZAKOPANE
Patronatem wydarzenie objęli: UNIWERSYTET PAPIESKI JANA PAWŁA II W KRAKOWIE, WYDZIAŁ NAUK O KOMUNIKACJI UNIWERSYTET PAPIESKI JANA PAWŁA II W KRAKOWIE, UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI W KRAKOWIE
Nasz projekt uzyskał dofinansowanie w konkursie PKL PASJE GÓRĄ!
Patronami Medialni są:POLSKIE RADIO PROGRAM 2, RADIOWE CENTRUM KULTURY LUDOWEJ, TVP3 KRAKÓW, RADIO KRAKÓW, POLSKA PRESS GRUPA, GAZETA KRAKOWSKA,PISMO FOLKOWE, FOLK24, CZASOPISMO SUDETY, GOŚĆ NIEDZIELNY, KULTURA PODHALA , TYGODNIK PODHALAŃSKI, 24 TP, GÓRAL24.PL, MAŁOPOLSKA ONLINE, PODHALE 24, PODHALE REGION, PODHALAŃSKI SERWIS INFORMACYJNY WATRA, ZAKOPIEC INFO
