Ikona wyboru języka Polski
Jakość powietrza
Stopień jakości powietrza Bardzo dobra
Legenda
  Bardzo dobra
  Dobra
  Umiarkowana
  Brak danych
  Dostateczna
  Zła
  Bardzo zła
tabelka scrollowana
Czujniki GIOŚ NO2 CO O3 SO2
ul. Sienkiewicza   13.32   736.96   52.18   4.46
PM2.5 PM10
ul. Sienkiewicza   -   14.49
Czujniki o mniejszej dokładności:
Kamieniec   12.72   15.92
Józefa Piłsudskiego   4.07   5.1
Tytusa Chałubińskiego   5.38   6.77
Zofii i Witolda Paryskich   16.83   23.06
Kuźnice   -   -
Gronik   5.55   7.33
Szkoła Podstawowa w Kościelisku   10.16   12.84
Wszystkie odczyty podawane są w µg/m3
Partner: Partner
Sob. 15.05 23:00
Deszczowo
8° / 8° słabe opady deszczu
Nd. 14:00
Deszczowo
Pon. 14:00
Deszczowo
Wt. 14:00
Deszczowo
10°
Śr. 14:00
Deszczowo
Czw. 14:00
Deszczowo
14°
Zdjęcie promujące Zakopane
Oranment

Witkacy

Wpisz tekst...

Witkacy

Stanisław Ignacy Witkiewicz zwany Witkacym urodził się 24 lutego 1885 r. w Warszawie, zmarł śmiercią samobójczą 18 września 1939 r. w Jeziorach na Ukrainie. Jego symboliczny grób znajduje się na starym cmentarzu przy ul. Kościeliskiej w Zakopanem.

Witkacy był synem malarza, krytyka sztuki, twórcy stylu zakopiańskiego – Stanisława Witkiewicza. Zdobył uznanie jako malarz, teoretyk sztuki, dramaturg, powieściopisarz, filozof. Jest autorem m.in.: Pragmatystów, Tumora Mózgowicza, W małym dworku, Kurki Wodnej, Wariata i zakonnicy, Pożegnania jesieni, Szewców.

Artysta urodził się w Warszawie, ale od 1890 r. mieszkał w Zakopanem. W styczniu następnego roku odbyły się tutaj jego ponowne, uroczyste chrzciny, a rodzicami chrzestnymi zostali Helena Modrzejewska i Jan Krzeptowski Sabała. Od dzieciństwa interesowały Witkacego malarstwo, rysunek i fotografia. Zgodnie z wolą ojca nie uczęszczał na regularne zajęcia szkolne, ale uczył się prywatnie. Maturę zdał we Lwowie w roku 1903, po czym przez pewien czas studiował malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod kierunkiem Józefa Mehoffera. Kierując się zdaniem ojca, studia przerwał, a naukę kontynuował w Zakopanem.

Warto wspomnieć, że Witkacy w młodych latach uprawiał w Tatrach turystykę, narciarstwo, a w towarzystwie góralskich przewodników nawet taternictwo, zdobywając m.in. Durny Szczyt. W twórczości artysty odnaleźć można jednak zaledwie drobne nawiązania do Podhala lub Tatr. Na uwagę zasługują dość licznie zachowane portrety jego autorstwa, zdjęcia zakopiańskie i tatrzańskie, z których wiele ma dziś wartość dokumentacyjną, a portrety także walory artystyczne.

Jego życie prywatne obfitowało w wydarzenia. Przez kilka lat związany był z aktorką Ireną Solską. Później zaręczył się z Jadwigą Janczewską, która w lutym 1914 r. popełniła samobójstwo. Czas do lipca 1918 r. spędził poza granicami Polski. Wziął wówczas udział w wyprawie badawczej swego przyjaciela, antropologa Bronisława Malinowskiego, na Nową Gwineę i do Australii. Podróż przerwał sam Witkacy z powodu wybuchu I wojny światowej. Jako poddany rosyjski nie mógł wrócić do Zakopanego, zatem przez pewien czas służył w wojsku rosyjskim, otrzymując nominację na porucznika.

Po powrocie do Zakopanego został przyjęty do grupy Formistów, której stał się wkrótce głównym teoretykiem. W kolejnych latach napisał większość swoich utworów dramatycznych. W tym czasie ożenił się z wnuczką Juliusza Kossaka, Jadwigą Unrug zwaną Nineczką. Ponadto nieustannie angażował się w działalność kulturalną. W 1927 r. założył słynną firmę portretową. Większość stworzonych wtedy prac można dziś oglądać w zakopiańskiej willi Kolibie. W roku 1929 Witkacy związał się z Czesławą Oknińską-Korzeniowską. Po wybuchu II wojny światowej mimo zgłoszenia się do punktu mobilizacyjnego, nie został powołany do wojska. 5 września wyjechał z Warszawy. Na wieść o wkroczeniu do Polski wojsk radzieckich nad ranem 18 września 1939 r. w Jeziorach na Polesiu popełnił samobójstwo. Wspólnie z nim nieudaną próbę podjęła jego ówczesna partnerka, Czesława. Artysta został pochowany w Jeziorach, a próba przeniesienia jego zwłok pod Tatry nie powiodła się. W kwietniu 1988 r. uroczyście pochowano na starym cmentarzu w Zakopanem sprowadzone z Polesia szczątki ludzkie, które, jak się okazało, nie należały do Witkacego.

W Zakopanem od 1985 r. działa Teatr im. S.I. Witkiewicza. W Muzeum Tatrzańskim organizowane są liczne wystawy poświęcone artyście, a rok 2015 został ogłoszony Rokiem Witkiewiczów w Województwie Małopolskim.

Opracowanie: Agnieszka Jurczyńska-Kłosok na podstawie:
A. Szałagan Witkiewicz Stanisław Ignacy (1885-1939) [w:] Współcześni polscy pisarze i badacze literatury. Słownik biobibliograficzny, pod red. tejże i J. Czachowskiej, Warszawa 2004, s. 166–192.
Z. Radwańska-Paryska, W. H. Paryski Wielka encyklopedia tatrzańska, Poronin 2004, s. 1342–1343.

Tekst czyta Andrzej Bienias – Aktor Teatru im. St. I. Witkiewicza

Utwór „Tysiąc Kochanek” do słów Stanisława Ignacego Witkiewicza w wykonaniu zespołu Palfy Gróf

Utwory: Baliwiernia op.13 i Sonata fantastyczna Stanisława Ignacego Witkiewicza w wykonaniu Sabiny Zwijacz – Kozicy.  Zapisy nutowe skomponowane przez St. I. Witkiewicza udostępnione  ze zbiorów Biblioteki Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk

Nagranie: Natalia Sosna

Teatr im. Stanisława Ignacego Witkiewicza, ul. Chramcówki 15, Zakopane www.witkacy.pl

Projekt ławki: artysta rzeźbiarz Marek Szala

Projekt zrealizowany w ramach programu: „Popularyzacja zakopiańskiego dziedzictwa kulturowego” Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego

Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. Działanie 6.1.3 Rozwój instytucji kultury oraz udostępnianie dziedzictwa kulturowego”.

Wykonano na zlecenie Burmistrza Miasta Zakopane

English version


*Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. Działanie 6.1.3 Rozwój instytucji kultury oraz udostępnianie dziedzictwa kulturowego”.

Galeria

Do pobrania

Wstaw plik do pobraniaz drzewa mediów

wyszukiwanie zaawansowane Strzałka

Dodatkowe kategorie

Wybierz przedział czasowy